Geçtiğimiz yılın Temmuz ayında büyük umutlarla imzalanan ve Manisa’yı küresel elektrikli araç merkezlerinden biri yapması hedeflenen BYD yatırımı, ciddi bir krizin eşiğinde. Manisa’da yıllık 150 bin kapasiteli fabrika kurma sözü veren Çinli otomotiv devinin, sahada henüz somut bir adım atmaması Ticaret Bakanlığı’nı harekete geçirdi.
Fabrikada Tek Bir Çivi Bile Çakılmadı
8 Temmuz 2024’te imzalanan protokol kapsamında BYD’ye, Manisa’daki tesis tamamlanana kadar getireceği araçlar için önemli vergi muafiyetleri ve ithalat kotası sağlanmıştı. Ancak aradan geçen süreye rağmen yatırım takviminin gerisinde kalınması ve inşaat sahasında hiçbir ilerleme kaydedilmemesi "Yatırım başka ülkeye mi kayıyor?" sorularını beraberinde getirdi.
İthalat Kotası Doldu, Satışlar Sert Düştü
Gazeteci Fatih Altaylı’nın gündeme getirdiği iddialara göre, şirkete tanınan gümrük vergisi avantajlı ithalat kotası doldu. Vergi avantajının sona ermesi, markanın Türkiye pazarındaki rekabet gücünü doğrudan vurdu. 2026’nın ilk çeyreğinde 6 bin 127 araç satan BYD, Mart ayında sadece 833 adet satış yaparak büyük bir ivme kaybı yaşadı.
Yatırım Tutarı Kadar Ceza Kesilebilir
Bakanlık ile imzalanan protokoldeki şartların yerine getirilmemesi durumunda, BYD’yi ağır yaptırımlar bekliyor. Mevzuata göre, taahhüt edilen yatırımın gerçekleşmemesi halinde şirkete, yatırım tutarı olan 1 milyar dolar civarında bir ceza kesilmesi ihtimal dahilinde.
Bakan Kacır: "Müeyyideler Geçerlidir"
Konu daha önce Meclis gündemine de taşınmış, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fatih Kacır milletvekillerinin sorularına şu yanıtı vermişti:
"Desteklenen yatırımların öngörülen şekilde tamamlanmaması durumunda uygulanacak müeyyideler mevzuatımızda düzenlenmiştir. Bu proje için de teminat mekanizmaları ile ülke çıkarlarımız korunmuştur."
Gözler Macaristan’a Çevrildi
BYD’nin Manisa’da beklenen hamleyi yapmazken, Macaristan’ın Szeged şehrindeki tesislerinde deneme üretimlerine başlaması Manisalılar arasında endişe yarattı. Bölge halkı ve iş dünyası, 5 bin kişilik istihdam kapısı olarak görülen bu dev yatırımın akıbetini merakla bekliyor.