Çekilişler, insanların ilgisini çeken ve heyecan veren bir etkinliktir. Ancak, çekilişlerin dinimizce uygun olup olmadığı, birçok kişinin merak ettiği bir konudur. Çekilişlerin haram mı helal mi olduğu, çekilişin türüne ve katılım şartlarına göre değişmektedir. Bu yazımızda, çekilişlerin hükmünü ve hangi durumlarda helal veya haram olduğunu açıklamaya çalışacağız.
Çekilişle kazanılan mal haram mı?
Çekilişle kazanılan malın haram olup olmadığı, çekilişin nasıl yapıldığına bağlıdır. Genel olarak, çekilişe katılmak için bir ücret ödenmesi veya bir şey kaybedilmesi halinde, bu kumar sayılır ve haramdır. Ancak, çekilişe katılmak için herhangi bir ücret ödenmemesi veya bir şey kaybedilmemesi halinde, bu kumar sayılmaz ve helaldir.
Örneğin, marketlerde ve mağazalarda alışveriş yapan müşterilere verilen çekiliş kuponlarına çıkan hediyeler helaldir. Çünkü müşterilerden birinin kazanması halinde diğerleri bir şey kaybetmemektedir. Aynı şekilde, internet üzerinden yapılan ücretsiz çekilişlere katılmak da caizdir.
Ancak, mesaj atarak veya bilet alarak yapılan çekilişlere katılmak haramdır. Çünkü bu durumda çekiliş için para verilmiş olur ve bu da kumara girer. Ayrıca, yarışma programlarında soru cevaplayarak veya görev yaparak kazanılan paralar da haramdır. Çünkü bu durumda yatırılan emek üzerinden şans yolu ile kazanç elde etme durumu söz konusu olur.
Çekiliş oynamak günah mı?
Taraflardan birisinin kazanıp diğerinin kaybetmesi esasına dayalı olan bütün şans oyunları kumar olduğundan haramdır. Zira bu tür oyunlarda bir taraf kaybederken diğer taraf haksız kazanç elde etmektedir (İbn Nüceym, el-Bahru’r-râik, VIII, 554-555; İbn Kudâme, el-Muğnî, IV, 194). Buna göre şans faktörüne dayalı olan piyango, toto, loto, iddia, müşterek bahis, ganyan gibi tertip ve oyunlar da kumardır ve haramdır.
Bu tür oyunların hâsılatından bazı kuruluş ve hayır kurumlarının yararlanması, onları meşru hale getirmez ve haramlık hükmünü değiştirmez. Müslümanların bu tür meşru olmayan kazanç yollarından uzak durması gerekir. Bu yollardan birisiyle kazanç elde edilmesi halinde bir an önce tövbe edilmeli ve elde edilen kazanç, sevap beklenmeyerek yoksullara verilmelidir.
Instagram çekilişinden kazanılan ürünler haram olur mu?
Bir kişinin kazanması, diğerinin ise kaybettiği tüm şans oyunları kumar kapsamına girmektedir. Yalnızca kazananın gelir elde ettiği, kaybedenin de sıkıntıya girmediği aktiviteler kumara girmez. Mağaza ve marketlerde müşterilere özel verilen çekiliş kuponuna hediye çıkması ile, müşterilerin çıkan hediyeleri almalarında bir sıkıntı yoktur. (Kâsânî, Bedâî’, VI, 206). Müşteri alışveriş için girdiği o markette ya da mağazada hediye kazanması halinde diğerlerinden bir şey eksilmez.
Sadece çekilişe girmek için ek olarak ücret ödendiği zaman oraya yatırılan şans yolu ile kazanç elde edilir bu da kumara girer.