Çiftçi-Sen 1 kilo kuru üzümün maliyetini açıkladı! 'Maliyet 93, fiyat en az 151 olmalı'

Sultani çekirdeksiz üzümde hasat sürerken üreticiler, TMO ve TARİŞ’in açıklayacağı yeni sezon kuru üzüm fiyatına kilitlendi.

Manisa’nın Sarıgöl, Alaşehir, Salihli ve çevresindeki üzüm üretim bölgelerinde üreticiler bir yıllık emeğinin karşılığını alabilmek için hasat mesaisine başladı.

2026 sezonunda son 2-3 yılda ulaşılamayan verim seviyelerine yeniden yaklaşılması üretici açısından umut yaratırken, artan girdi maliyetleri ve yaş üzüm fiyatlarındaki düşüş bu umudu gölgeliyor.

Çiftçi-Sen tarafından yapılan değerlendirmede, üreticilerin yalnızca hasat sonrasında yeterli gelir elde edememekle kalmadığı, üretim maliyetlerinin yükselmesi nedeniyle borç yükünün de arttığı belirtildi.

Rekolte arttı, ancak üreticinin kazancı aynı oranda artmadı 2026 yılında üzüm üretiminde verimliliğin önceki yıllara göre yükseldiğine dikkat çeken Çiftçi-Sen, yüksek rekoltenin tek başına üretici açısından ekonomik rahatlama anlamına gelmediğini savunuyor.

Sendikanın açıklamasına göre, artan gübre, ilaç, işçilik, mazot ve diğer üretim girdileri karşısında üzüm fiyatlarının aynı oranda yükselmemesi üreticiyi maliyet baskısı altında bırakıyor.

Özellikle mazot fiyatındaki artış, üretim maliyetlerinin önemli kalemlerinden biri olarak gösteriliyor. Çiftçi-Sen’in verdiği rakamlara göre motorin 2024 yılında litre başına 41-44 TL, 2025 yılında 45-53 TL seviyelerinde seyrederken, 2026 yılında 55 TL’den başlayarak 83 TL seviyelerine kadar yükseldi.

Üreticinin gözü TMO ve TARİŞ’in açıklayacağı fiyatta Manisa’da üzüm hasadının başlamasıyla birlikte üreticilerin gözü şimdi TMO ve TARİŞ tarafından açıklanacak kuru üzüm fiyatına çevrildi.

2026 sezonuna ilişkin fiyat henüz açıklanmamışken, üreticiler geçmiş yıllardaki fiyatları ve bugünkü maliyetleri karşılaştırarak yeni sezon fiyatının beklentilerini karşılamasını istiyor.

Çiftçi-Sen’in değerlendirmesinde, 2024 sezonunda TMO’nun 9 numara çekirdeksiz kuru üzüm için 120 TL/kg alım fiyatı açıkladığı, kış aylarında tüccar alımlarının ise yaklaşık 130-135 TL/kg seviyelerine çıktığı ifade edildi. Aynı dönemde sofralık yaş üzüm fiyatlarının ortalama 27-28 TL/kg seviyelerinde olduğu belirtildi.

2025 yılında ise TARİŞ’in 9 numara çekirdeksiz kuru üzüm için 120 TL/kg referans alım fiyatı açıkladığı, şaraplık yaş üzüm fiyatlarının 16-18 TL/kg civarında seyrettiği aktarıldı.

Sendika, TMO ve TARİŞ’in alımlarının sınırlı kalmasının üreticinin elinde ürün kalmasına neden olduğunu, sezonun ilerleyen dönemlerinde bazı tüccarların kuru üzüm fiyatlarını 80-90 TL/kg seviyelerine kadar düşürdüğünü öne sürüyor.

2026 sezonunda yaş üzümde fiyat endişesi Yeni sezonun daha ilk günlerinde üreticinin karşılaştığı fiyatların da endişe yarattığı belirtiliyor. Çiftçi-Sen’in verdiği bilgilere göre, geçen yıl 16-18 TL/kg civarında seyreden şaraplık yaş üzüm alım fiyatları 2026 sezonunun başlangıcında yaklaşık 11 TL/kg seviyesinde işlem görmeye başladı.

Üretici açısından bu tablo, artan maliyetlerle birlikte değerlendirildiğinde ciddi bir gelir kaybı riski oluşturuyor. Manisa’da bağlarda hasat devam ederken üreticilerin en büyük beklentisi ise kuru üzümün kilogram fiyatının, üretim maliyetlerini karşılayacak ve üreticinin gelecek sezon da bağını sürdürebilmesine olanak sağlayacak bir seviyede açıklanması.

Çiftçi-Sen: “Kuru üzümün maliyeti 93 TL” Çiftçi-Sen, 2026 yılı için kuru üzümün ortalama üretim maliyetinin bölgelere göre değişmekle birlikte yaklaşık 93 TL/kg olduğunu belirtiyor.

Sendikanın hesabına göre bu rakama yüzde 25 kâr payı ve yüzde 30 insanca yaşam payının eklenmesi gerekiyor. Bu hesaplama sonucunda kuru üzüm için en az 151,50 TL/kg referans taban fiyat belirlenmesi gerektiği savunuluyor. Üreticiler açısından kritik noktanın yalnızca açıklanacak rakam değil, açıklanan fiyatın piyasada gerçekten uygulanabilir olması olduğu belirtiliyor.

Enerji ve madencilik faaliyetleri de gündemde Çiftçi-Sen’in açıklamasında üzüm üretim bölgelerinde artan enerji yatırımları ve madencilik faaliyetlerinin çevre üzerindeki etkilerine de dikkat çekiliyor.

Sendika, bu faaliyetlerin toz, gaz ve diğer çevresel etkilerinin tarımsal üretimi olumsuz etkilediğini savunurken, üreticilerin ürünlerini dış etkenlerden korumak amacıyla ilave önlemler almak zorunda kaldığını ifade ediyor. Açıklamada, üreticilerin zaman zaman bağlarını petrol ürünü naylon örtülerle korumaya çalıştığı, bunun da üretim maliyetlerini daha da artırdığı belirtiliyor.

Şaraplık üzüm üreticisi de fiyat baskısı altında Çiftçi-Sen’in gündeme getirdiği bir diğer konu ise şaraplık üzüm üreticilerinin ürünlerini işleyerek katma değer elde etmesinin önündeki yasal ve ekonomik engeller.

Sendikaya göre üreticilerin kendi üzümlerini işleyip şarap olarak satabilmesi için işletme kurması, çeşitli yasal yükümlülükleri yerine getirmesi, teminat ve bandrol maliyetlerini karşılaması gerekiyor. Bu şartların küçük üreticiler açısından uygulanabilir olmadığı savunuluyor.

Bu nedenle şaraplık üzüm üreticilerinin ürünlerini büyük ölçüde şarap fabrikalarına satmak zorunda kaldığı ve fiyat konusunda pazarlık gücünün sınırlı kaldığı ifade ediliyor.

“Üretici fiyat belirleme sürecinde söz sahibi olmalı” Çiftçi-Sen, üzüm üreticilerinin fiyat belirleme süreçlerine doğrudan dahil edilmesini istiyor. Sendikanın talepleri arasında; üretici sendikalarının fiyat belirleme süreçlerine katılması, TARİŞ’in üreticilerin söz ve karar sahibi olacağı şekilde yeniden yapılandırılması, kuru üzümde maliyet ve yaşam payı dikkate alınarak destekleme alımı yapılması ve hükümetin bu alımlara destek vermesi bulunuyor.

Ayrıca şaraplık üzüm üreticilerinin ürünlerini işleyip satabilmelerinin önünü açacak yasal düzenlemeler yapılması, tarımsal alanlarda üretimi olumsuz etkileyen enerji ve madencilik faaliyetlerinin sınırlandırılması, üreticileri mağdur eden kişi ve şirketlere karşı daha caydırıcı yasal düzenlemeler getirilmesi ve Tarım Sigortaları Yasası'nın yeniden düzenlenmesi talep ediliyor. Sendika ayrıca kamu tarafından agroekolojik üretime yönelen çiftçilere daha fazla teşvik verilmesini istiyor.

Manisa’da kritik bekleyiş Manisa’da üzüm hasadıyla birlikte bağlarda yoğun mesai dönemi başladı. Üretici bu yıl verimin yükselmesinden memnun olsa da, hasadın ekonomik karşılığını alabilmek için gözünü kuru üzüm fiyatına çevirmiş durumda. TMO ve TARİŞ’in açıklayacağı yeni sezon fiyatı, yalnızca bu yılın ürününün kaç liradan satılacağını değil, Manisa’da binlerce üreticinin önümüzdeki yıl bağını sürdürüp sürdüremeyeceğini de belirleyecek başlıklardan biri olarak görülüyor. Üreticinin beklentisi açık: Artan maliyetler karşısında emeğinin karşılığını alabileceği, üretimi sürdürülebilir kılacak ve bağcılığı geleceğe taşıyacak bir fiyat. Manisa’da hasat sezonu sürerken şimdi tüm gözler TMO ve TARİŞ’ten gelecek kuru üzüm fiyat açıklamasında.