Ses tellerinin en büyük düşmanları: Günlük hayatta yaptığımız onca hata

Uzmanı Doç. Dr. Erhan Demirhan," “Sigara kullanımı, ses tellerimiz üzerinde belki de en olumsuz etkiye sahip alışkanlıktır. Bu nedenle sigaradan uzak durmak ses sağlığımız için büyük önem taşır. Ancak sigara kullanmıyor olsak bile günlük yaşamda farkında olmadan yaptığımız bazı alışkanlıklar zamanla ses tellerinde tahrişe, ses kısıklığına ve hatta kalıcı ses problemlerine yol açabilir.

Oysa birkaç basit önlemle ses sağlığını korumak mümkündür” diyen Doç. Dr. Demirhan, Boğazda bir şey varmış hissi birçok kişinin sık sık boğazını temizlemesine neden olur. Ancak bu hareket, ses tellerinin birbirine sert şekilde çarpmasına yol açarak tahrişi artırabilir. Özellikle reflü veya alerji gibi durumlarda bu alışkanlık daha da sık görülür. Boğaz temizlemek yerine bir yudum su içerek yutkunmak ses telleri için daha sağlıklı bir davranıştır.

Bağırarak veya Yüksek Sesle Konuşmak: Gürültülü ortamlarda konuşurken çoğu kişi farkında olmadan sesini yükseltir. Uzun süre bağırarak konuşmak, ses tellerine ciddi bir yük bindirir. Özellikle öğretmenler, spor eğitmenleri veya yoğun konuşmak zorunda olan meslek gruplarında bu durum sık görülür. 

Gün içinde yeterli su içmemek, ses tellerinin kurumasına ve daha kolay tahriş olmasına neden olabilir. Özellikle klimalı veya havanın kuru olduğu ortamlarda çalışan kişilerde bu durum daha belirgindir.  Mide asidinin yemek borusundan yukarı doğru gelmesi, yani reflü, ses telleri üzerinde tahriş oluşturabilir. Ses de tıpkı vücudumuzdaki kaslar gibi yorulabilir. Uzun süre konuşmak, özellikle de yoğun bir ses kullanımı gerektiren durumlarda, ses tellerinde yorgunluk yaratabilir. Uzun süren ses kısıklığı, konuşurken zorlanma veya seste belirgin değişiklikler fark edildiğinde ses hastalıkları konusunda uzman bir kulak burun boğaz hekimine başvurmak erken tanı açısından önemlidir.

Ses, kendimizi ifade etmemizin en güçlü yollarından biridir. Ona iyi bakmak, sağlıklı bir iletişimin de temelidir. Bir hastamız, sesinde yaşadığı ani kesilmeler nedeniyle birden fazla KBB hekimine başvurmuş, yapılan muayenelerde “ses tellerin tamamen normal” denilmiş.

Bu aslında beklenen bir durum. Çünkü spazmodik disfonide sorun ses tellerinin yapısında değil, onları kontrol eden kaslardaki istem dışı kasılmalarda. Sakin durumda muayene edildiğinde her şey normal görünür. Gerçek tanı, hasta konuşurken ortaya çıkan ses kesilmeleriyle ses tellerindeki kasılmaların aynı anda gözlenmesiyle konulur. Ses sadece duyduğumuz bir şey değil; kişinin kendini ifade etme biçimidir''dedi.