Uzmanlar 45 dereceyi işaret ediyor! Üzümleri yine afet mi bekliyor?

Özellikle Sarıgöl, Alaşehir ve Salihli gibi sofralık üzüm yetiştiriciliğinin yoğun yapıldığı bölgelerde yüksek sıcaklık önemli derecede verim kaybını beraberinde getirebilir.

Temmuz ve Ağustos boyunca sıcaklıkların sık sık 40°C'nin üzerine çıkması, özellikle Sultaniye üzüm bağlarında verim ve kalite üzerinde önemli etkiler oluşturabilir. Etkinin şiddeti, sıcaklığın kaç gün sürdüğüne, sulama durumuna, nem oranına ve üzümün gelişim dönemine bağlıdır.

1. Güneş yanığı ve tane zararları -40°C üzerindeki sıcaklıklarda, özellikle doğrudan güneş alan salkımlarda güneş yanıkları oluşabilir. -Tanelerde kahverengileşme, kabukta sertleşme ve pazar değerinde düşüş görülebilir. -Aşırı durumlarda taneler buruşabilir veya kuruyabilir.

2. Tane iriliğinde azalma -Yüksek sıcaklık ve su stresi birlikte görüldüğünde taneler yeterince büyüyemez. -Kurutmalık ve sofralık üzümde dane ağırlığı düşebilir.

3. Şeker-asit dengesinin bozulması -Sıcak hava şeker birikimini hızlandırırken asitlerin parçalanmasını artırır. -Üzümler daha erken olgunlaşır ancak aroma ve denge kaybı yaşanabilir. -Özellikle ihracatlık sofralık üzümlerde kalite sınıfı düşebilir.

Bağlar üzerindeki etkiler 1. Yapraklarda fotosentez düşüşü -35–40°C'nin üzerindeki sıcaklıklarda yaprakların verimi azalır. -Bitki daha fazla su kaybeder ve gelişme yavaşlayabilir.

2. Su ihtiyacında büyük artış -Sarıgöl gibi sıcak ve kurak bölgelerde bağların su tüketimi ciddi şekilde yükselir. -Sulama yetersiz kalırsa sürgünler zayıflar ve salkımlar daha fazla zarar görür.

3. Verim kaybı Eğer aşırı sıcaklar çiçeklenme döneminde olsaydı tane tutumunu da etkileyebilirdi. Manisa'da yapılan çalışmalar, 40°C üzerindeki sıcaklıkların Sultaniye üzümünde tane dökümünü ve verim kaybını artırdığını göstermiştir. -Temmuz–Ağustos döneminde ise esas risk, kalite kaybı ve güneş yanığı kaynaklı ürün kaybıdır.

Sarıgöl'de Temmuz ve Ağustos'ta gündüz sıcaklıklarının birkaç günlüğüne 40–42°C'ye çıkması olağanüstü zarar oluşturmayabilir; ancak: Bu sıcaklıkların bir hafta veya daha uzun sürmesi, Gece sıcaklıklarının da yüksek kalması, Sulama suyunun yetersiz olması, Yaprak alma işlemi nedeniyle salkımların güneşe açık kalması durumlarında Sultaniye üzümünde güneş yanığı, dane küçülmesi, kalite düşüşü ve ekonomik kayıplar belirgin şekilde artar. Son yıllarda Manisa'da 45°C'ye yaklaşan sıcaklıklarda bağlarda güneş yanığı vakaları rapor edilmiştir.