Türkiye’de denizlerde uygulanan balıkçılık av yasağı 15 Nisan 2026 tarihinde başlamıştı. Yaklaşık dört buçuk aylık av yasağının ardından balıkçılar, 1 Eylül itibarıyla yeniden denizlere açılmaya hazırlanıyor.
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, yeni av sezonu öncesinde sektörün mevcut durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bayraktar, Türkiye’nin su ürünleri üretiminin son yıllarda genel olarak artış eğiliminde olduğunu ifade etti.
Bayraktar’ın verdiği bilgilere göre, ilk kez 2023 yılında 1 milyon ton sınırını aşan toplam su ürünleri üretimi, 2024 yılındaki düşüşün ardından 2025 yılında yüzde 11,1 artarak 1 milyon 37 bin 19 tona ulaştı. Böylece son beş yılda toplam su ürünleri üretimindeki artış yüzde 31,9 olarak gerçekleşti.
Üretimin yüzde 60,4’ü yetiştiricilikten
2025 yılı su ürünleri üretiminin yüzde 33,4’ünü avcılık yoluyla elde edilen deniz balıkları, yüzde 3’ünü diğer deniz ürünleri, yüzde 3,1’ini iç su ürünleri ve yüzde 60,4’ünü yetiştiricilik ürünleri oluşturdu.
Su ürünleri avcılığının 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 15,3 artarak 410 bin 428 tona yükseldiğini belirten Bayraktar, avcılık üretiminin 2020 yılında kaydedilen 364 bin 100 tonluk seviyeye göre de yüzde 12,6 arttığını söyledi.
Avlanan deniz balıklarının toplam miktarının ise 346 bin 366 ton olduğunu belirten Bayraktar, türler bazında hamsinin 245 bin 261 tonla ilk sırada yer aldığını bildirdi. Hamsiyi 28 bin 388 tonla çaça, 19 bin 667 tonla ise sardalya takip etti.
“Türkiye güçlü bir balıkçılık potansiyeline sahip”
Türkiye’nin uzun kıyı şeridi, zengin denizleri, yaygın iç su kaynakları ve akarsularıyla önemli bir balıkçılık potansiyeline sahip olduğunu vurgulayan Bayraktar, bu potansiyelin gelecek nesillere aktarılabilmesinin deniz ve iç su ekosistemlerinin korunmasına bağlı olduğunu ifade etti.
Su ürünleri kaynaklarının bilimsel esaslara göre yönetilmesinin önemine dikkat çeken Bayraktar, balıkçılık faaliyetlerinde kısa vadeli üretim artışından ziyade kaynakların korunması ve sürdürülebilir kullanımının esas alınması gerektiğini belirtti.
Su ürünleri ihracatı 2,3 milyar dolara ulaştı
Türkiye’nin su ürünleri dış ticaretinde net ihracatçı konumunda bulunduğunu belirten Bayraktar, üretim kapasitesi, ürün çeşitliliği ve ihracat pazarlarında yaşanan gelişmelerin dış satıma da olumlu yansıdığını söyledi.
Bayraktar, ilk kez 2024 yılında 2 milyar dolar sınırını aşan su ürünleri ihracatının, 2025 yılında 2,3 milyar dolara ulaştığını bildirdi.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 2028 yılı için belirlenen 3 milyar dolarlık ihracat hedefinin sektör açısından önemli bir fırsat olduğunu ifade eden Bayraktar, üretim ve dış ticaret kapasitesinin daha da geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Türkiye’de kişi başına balık tüketimi dünya ortalamasının altında
Türkiye’de su ürünleri tüketiminin son yıllarda artmasına rağmen dünya ortalamasının altında kaldığına dikkat çeken Bayraktar, dünyada kişi başına yıllık ortalama su ürünleri tüketiminin yaklaşık 19 kilogram olduğunu, Türkiye’de ise bu miktarın 8,8 kilogram seviyesinde bulunduğunu belirtti.
Tüketimin artırılması için balık ve diğer su ürünlerinin tüketiciye uygun fiyatlarla ve düzenli biçimde ulaştırılması gerektiğini belirten Bayraktar; soğuk zincir ve dağıtım altyapısının geliştirilmesi, balığın beslenmedeki önemine ilişkin eğitim ve tanıtım çalışmalarının yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti.
“Sürdürülebilir balıkçılık sektörün geleceğinin teminatıdır”
Şemsi Bayraktar, balıkçılık faaliyetlerinin deniz ve iç su ekosistemleri üzerindeki etkilerinin en düşük seviyede tutulmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Ekosistemlerde meydana gelebilecek tahribatın yalnızca mevcut balık stoklarını değil, gelecek nesillerin gıda güvencesini ve refahını da tehdit edebileceğini belirten Bayraktar, bilimsel araştırmaların güçlendirilmesi, balık stoklarının düzenli şekilde izlenmesi ve koruma-kontrol faaliyetlerine ağırlık verilmesi gerektiğini söyledi.
Bayraktar, balıkçıların av yasaklarına, asgari avlanabilir boylara, zaman ve alan sınırlamalarına ve mevzuatta yer alan diğer düzenlemelere titizlikle uyması gerektiğini belirterek, yasa dışı, kayıt dışı ve düzenlenmemiş avcılıkla mücadelenin etkin biçimde sürdürülmesi çağrısında bulundu.
Avlanan ürünlerin ekonomik değerinin artırılması için soğuk zincir, depolama, dondurma, tuzlama, konserve, paketleme ve işleme altyapısının geliştirilmesinin de önem taşıdığını ifade eden Bayraktar, bu yatırımların ürün kayıplarını azaltacağını, raf ömrünü uzatacağını ve katma değerli üretim ile ihracat kapasitesini artıracağını kaydetti.
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 15 Nisan 2026’da başlayan av yasağının ardından 1 Eylül’de yeniden başlayacak av sezonunun tüm balıkçılar, sektör ve Türkiye açısından kazasız, bereketli ve sürdürülebilir geçmesi dileğinde bulundu.
