Resmi Gazete’de yayımlanan yeni düzenleme ile ekmek ve simit fiyatlarının belirlenme süreci köklü bir değişikliğe uğradı. Artık yerel yönetimlerin (valiliklerin) bu zamlar üzerindeki tek taraflı karar yetkisi sona ererken, süreç daha merkezi ve veriye dayalı bir yapıya kavuşturuldu.
Keyfi zam dönemi sona erdi!
Esnaf ve sanatkarların sunduğu tüm mal ve hizmetler için artık maliyet hesabı zorunluluğu getirildi. Odalar, yeni bir fiyat tarifesi talep ederken bir önceki dönemin maliyet belgelerini sunmak zorunda kalacak. Belgesi olmayan veya maliyet hesabı içermeyen talepler doğrudan reddedilecek.
Özellikle ekmek ve simit gibi temel gıda ürünlerinde süreç daha sıkı bir kontrol mekanizmasına bağlandı; buna göre tarifelerin onaylanabilmesi için Türkiye Fırıncılar Federasyonu ile Ticaret Bakanlığı’ndan olumlu görüş alınması şart koşuldu.
Bakanlığın onay verdiği durumlarda yerel makamların itiraz yolu kapatılırken, olumsuz görüş bildirilmesi halinde ise konu doğrudan mülki amirlik bünyesindeki uzlaşma komisyonuna devredilecek. Eskiden valiliklerin zamları tek taraflı iptal etme yetkisi varken, yeni sistemle nihai karar verici mekanizma bu komisyonlar haline getirildi.
Değerlendirme kriterleri de genişletilerek sadece maliyet odaklı bakış açısından uzaklaşıldı. Uzlaşma komisyonları karar verirken bölgenin sosyo-ekonomik şartlarını, işletmelerin ortalama kâr marjlarını ve en önemlisi Orta Vadeli Program’da (OVP) yer alan enflasyon hedeflerini de dikkate alacak. Böylece fiyat artışlarının makroekonomik hedeflerle tam uyumlu bir şekilde yürütülmesi amaçlanıyor.
