Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek’in elektrik akımına kapılarak hayatını kaybettiği olaya ilişkin hazırlanan bilirkişi heyet raporu tamamlandı. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesinden 2 elektrik mühendisi, 1 inşaat mühendisi, 1 makine mühendisi ve 1 iş güvenliği uzmanının hazırladığı 46 sayfalık raporda, olayın farklı kişi, şirket, kurum ve kuruluşlarda yaşanan ihmal ve kusurların zincirleme şekilde birleşmesi sonucu meydana geldiği değerlendirildi.
Manisa 2’nci Ağır Ceza Mahkemesi’nin ara kararı üzerine hazırlanan rapor, 15 Eylül 2026 tarihinde tamamlandı. Raporda villa, havuz ve makine odasının projelendirilmesi, yapımı ve denetiminin yanı sıra elektrik ve mekanik tesisat ile iş sağlığı ve güvenliği yönünden de incelemeler yapıldı.
Havuz ve makine odası orijinal projede yok
Raporda, Zeyrek’in yaşadığı konutun bulunduğu parselde 7 ayrı yapı için ruhsat alındığı, bunlardan 6’sının konut, 1’inin ise istinat duvarı olduğu belirtildi. Yapı ruhsatlarının hiçbirinde ortak kullanım alanları bölümünde yüzme havuzunun bulunmadığı tespit edildi.
Olayın meydana geldiği makine odası ve bağlantılı havuzun da orijinal mimari projede yer almadığı kaydedildi. 17 Kasım 2020’de Yunusemre Belediyesine mimari tadilat projesi için başvuru yapıldığı, 20 Kasım 2020’de onaylanan projede ise “süs havuzları eklendi” ibaresinin yer aldığı belirtildi.
Tadilat projesinde havuzların plan ve vaziyet planlarına işlendiği ancak derinlik bilgilerinin bulunmadığı ifade edildi. Havuzlara ilişkin özel ruhsat ve ek projelerin de belediye tarafından istenmediği kaydedildi.
Havuzun derinliği 1,60 metre
Bilirkişi raporuna göre olayın meydana geldiği havuz 4 metreye 8 metre ölçülerinde ve 1,60 metre derinliğinde.
Havuzun sonradan yapıldığı, makine odasının da izinsiz ve projesiz şekilde inşa edildiği değerlendirilirken, 11 Kasım 2020 tarihli Seviye Tespit Tutanağı’na ilişkin fotoğraflarda henüz “süs havuzu” olarak onaylanmamış havuzun su dolu olduğu belirtildi.
Buna rağmen denetim sürecinde havuzun mevcut durumunun tespit edilmediği aktarıldı. 23 Şubat 2021 tarihli İş Bitirme Tutanağı’nda işin yüzde 100 tamamlandığının imza altına alındığı, aynı tarihte çekilen fotoğraflarda ise havuz ve makine odası girişinin üzerinin çim veya benzeri malzemeyle örtüldüğü ifade edildi.
Topraklama projesi bulunmadı
Rapordaki önemli teknik tespitlerden biri, havuz ve makine odasına ait elektrik tesisatı ile topraklama projesinin hazırlanmamış olması oldu.
Havuz pompası motorları, filtre sistemleri, metal merdiven ve diğer metal aksamların uygun şekilde topraklanması ve potansiyel dengeleme sistemiyle birbirine bağlanması gerektiği belirtilirken, olayla ilişkili alanda standartlara uygun topraklama ve potansiyel dengeleme iletkenlerinin kullanıldığına dair belge bulunmadığı kaydedildi.
Havuz ve makine odasının elektrik tesisatını yapan Naim Baltaoğlu’nun gerekli topraklama projesini hazırlamadığı ve onay almadığı belirtildi. Ayrıca 6 havuzun elektrik tesisatının tek sözleşmeyle Baltaoğlu tarafından üstlenildiği, toplam bağlantı gücünün 28,08 kilovat olduğu ve elektrik teknisyenleri için belirtilen 16 kilovatlık yetki sınırının aşıldığı ifade edildi.
Kaçak akım rölesi arızalı çıktı
Raporda, havuzun makine odasındaki elektrik panosunda bulunan kaçak akım rölesinin arızalı olduğu belirtildi.
Video kayıtlarının incelenmesinde rölenin elle yapılan açma-kapama kontrolünde beklenen şekilde çalışmadığı tespit edilirken, Ferdi Zeyrek’in maruz kaldığı kaçak akıma rölenin nasıl tepki verdiğinin bilimsel beklentilerin ötesinde, rastlantısal bir durum olduğu değerlendirildi.
Elektrik kaçağı pompa motorundan kaynaklandı
Bilirkişi heyeti, elektrik kaçağının havuz pompa motoru üzerinden meydana geldiğini tespit etti.
Rapora göre motor 2021 yılında Güçlü Bobinaj firması tarafından bakımdan geçirildi. Bakım sırasında faz, nötr ve toprak bağlantılarının yapıldığı kapağın açıldığı, ancak su sızmasını önlemek için kullanılması gereken contaların takılmadığı ve kablo girişindeki rakor bağlantısının gevşek bırakıldığı belirtildi.
Motorun 18 Nisan 2022’de yeniden tamir edildiği, bu işlem sonrasında su geçirmezlik izolasyonunun bozulduğu ve elektrik bağlantılarına nem ile su girdiği değerlendirildi. Bunun sonucunda motor sargılarında izolasyon bozulması meydana geldiği kaydedildi.
Metal merdivende 67 volt ölçüldü
Bilirkişi heyeti, elektrik kaçağı nedeniyle makine odasına girişte kullanılan metal merdiven ile toprak arasında 67 volt seviyesinde gerilim oluştuğunu belirledi.
Raporda, uluslararası standartlarda 50 volt üzerindeki gerilimlerin insan açısından tehlikeli kabul edildiği ifade edildi. Olay günü makine odasının zemininde 15-20 santimetre seviyesinde su bulunduğu ve metal merdivenin topraklanmadığı belirtildi.
Yapılan hesaplamalarda insan üzerinden 203 ve 170 miliamper akım geçebileceği değerlendirildi. İnsan için tehlikeli akım sınırının 30 miliamper olduğu belirtilen raporda, hesaplanan değerlerin ölümcül etki sınırına girdiği kaydedildi.
Topraklama yapılsaydı 6 volt olacaktı
Raporda, metal merdivenin topraklanması ve potansiyel dengelemenin yapılması halinde insan üzerinde oluşacak gerilimin yaklaşık 6 volt seviyesinde olacağı hesaplandı.
Bu değerin 50 voltluk tehlikeli gerilim seviyesinin altında olduğu belirtilirken, gerekli topraklama ve potansiyel dengeleme sistemi kurulmuş olsaydı Ferdi Zeyrek’in hayati tehlike yaşamayacağı kanaatine varıldı.
Motor plastik sehpa üzerine konulmuş
Havuz pompa motorunun zemine sabitlenmemiş plastik bir sehpa üzerine konulduğu da raporda yer aldı.
Motorun sabitleme vidalarının kullanılmadığı, plastik sehpanın da zemine sabitlenmediği belirtildi. Bu durumun motor çalışırken titreşimi artırabileceği, titreşimlerin rulman, motor sargıları ve plastik su borularında sorunlara yol açabileceği değerlendirildi.
Makine odası “çok tehlikeli” bulundu
İş sağlığı ve güvenliği açısından yapılan değerlendirmede, olayın meydana geldiği makine odasının kapalı alan niteliğinde olduğu belirtildi.
Yaklaşık 2-2,5 metre derinlikte kazılarak oluşturulan ve havuza yakın konumda bulunan makine odasında elektrik, su, nem ve kısıtlı havalandırmanın bulunduğu aktarıldı.
Dar giriş, elektrik motorları, kablolar, su ve nem, seyyar metal merdiven, topraklama eksikliği ve çalışmayan kaçak akım rölesinin bir araya gelmesiyle ortamın “çok tehlikeli” hale geldiği değerlendirildi.
4 kişi asli kusurlu bulundu
Bilirkişi raporunda Naim Baltaoğlu, Hakan Akgüneş, Metin Gündercan ve Halim İşli asli kusurlu bulundu.
Baltaoğlu, havuzun elektrik tesisatındaki topraklama ve proje eksiklikleri; Akgüneş, motor tamiratı sonrası su geçirmezlik izolasyonunun bozulması; Gündercan, izinsiz havuz ve makine odası ile denetim eksiklikleri; İşli ise motorun montajındaki kusurlar nedeniyle asli kusurlu değerlendirildi.
9 kişi tali kusurlu
Raporda Asım Özdamar, Eyüp Keklik, Rezan Akay, Hilmi Şener, Mustafa Çetin, Murat Sönmez, Ömer Taşçı, Yalçın Öztaş ve Ahmet Severcan ise tali kusurlu bulundu.
Bu kişilerin farklı görev ve sorumlulukları kapsamında denetim, tespit, belge ve bilgilendirme yükümlülüklerini gerektiği şekilde yerine getirmedikleri değerlendirildi.
3 sanık kusursuz bulundu
Murat Ergüzel, Hakan Akgöl ve Hüseyin Erarslan’ın ise olayın meydana gelmesinde kusurlarının bulunmadığı kanaatine varıldı.
Raporda, Gediz A.Ş. personeli Ergüzel’in sorumluluğunun ilgili mevzuatla tanımlandığı ve dosyadaki ODTÜ öğretim üyelerince hazırlanan raporda da sorumluluğunun bulunmadığı belirtildi.
Yunusemre Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürü Hakan Akgöl ile Yapı Belge Görevlisi Hüseyin Erarslan’ın da görev ve sorumlulukları kapsamında kusurlarının bulunmadığı değerlendirildi.
Bilirkişi raporunda Ferdi Zeyrek de kusursuz
Raporda Ferdi Zeyrek’in olayın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı açıkça belirtildi.
Bilirkişi heyeti, yönetmelik ve standartlarda kullanıcıları bu tür bir olaydan sorumlu tutan bir hüküm bulunmadığını, Zeyrek’in kendi konutundaki havuzun makine odasında tehlikeli seviyede kaçak elektrik akımı olduğunu öngörmesinin dosyadaki bilgiler ışığında mümkün olmadığını değerlendirdi.
Raporda ayrıca, havuz, makine odası ve tesisatın projelendirme, imalat ve denetim süreçlerine ilişkin resmi belgelerde Ferdi Zeyrek’in herhangi bir imza veya onayının bulunmadığı belirtildi.
Bilirkişi heyeti, tüm bu değerlendirmeler sonucunda Ferdi Zeyrek’in olayın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı görüş ve kanaatine vardı.
