Sebze ve meyve fiyatlarının düşürülmesi ve üreticiden tüketiciye uzanan tedarik zincirinin daha sağlıklı işlemesi amacıyla hazırlanan Hal Yasası düzenlemesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin gündemine geldi. Yeni düzenlemenin hayata geçirilmesiyle birlikte hem üreticinin hem de tüketicinin korunması amaçlanıyor.
Taslak düzenlemede, üretici ile tüketici arasındaki aracı sayısının azaltılması, kayıt dışı ticaretin önüne geçilmesi ve toptancı hallerindeki denetimlerin artırılması öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
Toptancı hallerinde yeni dönem başlayacak
Yeni düzenlemeyle toptancı hallerinin kuruluş ve izin süreçlerinde Ticaret Bakanlığı'nın yetkisinin artırılması planlanıyor. Mevcut hallerin ise modern ticaret merkezlerine dönüştürülmesi hedefleniyor.
Üretici birlikleri ve tarımsal kooperatiflere hallerde bedelsiz alan tahsis edilmesi, bu kuruluşlara yüzde 75 kira indirimi ve gelir vergisi muafiyeti sağlanması da taslakta yer alan düzenlemeler arasında bulunuyor.
Stokçuluğa 1 milyon lira ceza
Düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri ise stokçuluk ve fiyat manipülasyonuna yönelik yaptırımların ağırlaştırılması oldu.
Piyasada yapay ürün kıtlığı oluşturan, fiyatları yükseltmek amacıyla ürün stoklayan ve serbest rekabeti engelleyenlere uygulanan idari para cezasının 177 bin 340 liradan 1 milyon liraya çıkarılması planlanıyor.
Taslakta yer alan diğer yaptırımlar ise şöyle:
- Bozulan ürünleri usulsüz şekilde imha edenlere 200 bin lira para cezası uygulanacak.
- Usulsüz imha yapanlar 3 yıl boyunca üretim desteklerinden yararlanamayacak.
- Standartlara aykırı ambalajlama ve taşıma işlemlerine 36 bin lira ceza verilecek.
- Üreticiden alım yükümlülüğünü ihlal eden perakendecilere yıllık 50 milyon liraya kadar ceza kesilebilecek.
- Marketlere yerli ürün şartı geliyor
Yeni Hal Yasası taslağında marketlerin raflarında yerli ürünlere daha fazla yer vermesi de hedefleniyor. Yerli ürün satışını artıran işletmelere vergisel teşvikler sağlanması planlanırken, tarımsal kooperatiflerin sayısının iki katına çıkarılması amaçlanıyor. Öte yandan hallerde dijital takip sistemleri güçlendirilecek. Ürünlerin stok, satış ve sevkiyat bilgilerinin daha şeffaf şekilde izlenmesiyle kayıt dışı ticaretin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Bakan Yumaklı: Çalışmalar tamamlandı
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, düzenlemeye ilişkin yaptığı açıklamada çalışmaların AK Parti grubu tarafından tamamlandığını ve teklifin komisyon gündemine gelmesinin beklendiğini bildirdi. Yumaklı, üretici birlikleri ve kooperatiflerinin satış imkânlarının artırılacağını, büyük satış noktalarının belirli miktarlarda ürünü doğrudan üreticiden alabilmesinin sağlanacağını ifade etti.
Yeni düzenlemenin temel hedefi, ürünlerin tarladan tüketiciye daha kısa sürede ulaşmasını sağlamak, nakliye ve aracılık maliyetlerini azaltmak ve sebze-meyve fiyatlarındaki artışın önüne geçmek. Teklifin yasalaşması halinde üreticiden market raflarına kadar uzanan sebze ve meyve ticaretinde önemli değişiklikler yaşanması bekleniyor.
