YENİ Parti Manisa Milletvekili Bekir Başevirgen, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) üzüm alım noktalarını ziyaret ederek girdi maliyetlerinin yüksekliği ve alım fiyatlarının düşüklüğü sebebiyle zor günler geçiren çiftçilerle bir araya geldi. Üreticiler, artan masraflar ve düşürülen kalite dereceleri nedeniyle borç kısır döngüsüne girdiklerini vurgulayarak tepkilerini dile getirdi.
Genç Üretici: "Gençlere Adeta 'Bu İş Yapmayın' Diyorlar"
Alım merkezinde yaşadığı mağduriyeti anlatan genç bir üretici, TMO'ya kaliteli ürün getirmelerine rağmen sürekli düşük numara yazıldığını ve yüksek kalite (10 numara) üzüm için depo dahi açılmadığını savundu. İlaç, işçi ve akaryakıt giderlerinin katlandığını belirten üretici, şu değerlendirmede bulundu:
"Eskiden 300-400 liraya aldığımız ilaçlar 1.800-2.000 liraya fırladı. 20 dönüm arazim için sadece 320 bin lira ilaç parası vermem gerekiyor. Bunu ödemek için en az 4 ton üzüm satmalıyım. İşçi masrafı 200 bin lira, bunun yanına bir de mazot eklendiğinde altından kalkamıyoruz. Biz gençlere adeta 'bu işi bırakın, asgari ücretle çalışın' mesajı veriliyor. Açıklanan 85 liralık fiyat da elimize geçmiyor; kesintiler ve firelerle rakam 70-75 liraya düşüyor. Piyasadaki tüccar ise 7 numara ürünü 60 liradan topluyor. 3 yıl önce 110 liraya sattığım üzümle kıyaslandığında şu an 1,5 ton üzüm satıp ancak 1 ton mazot alabiliyorum. Tarımda akaryakıttan ÖTV kaldırılmalı. Kilo maliyeti 95 lirayı bulan üzümün, çiftçiye dönüm başı 40 lira kazandırabilmesi için en az 120-130 lira olması gerekir."
"20 Yıl Önce Bir Yıllık Ürünle Daire Alıyordum, Şimdi Borçtan Çıkamıyorum"
Sektördeki 40 yıllık tecrübesine dayanarak fiyatların geçen yılın çok gerisinde kaldığını belirten kıdemli bir üretici, TMO alım noktalarında zorluk çıkarıldığını ve günlük işçi yevmiyesinin 2 bin lirayı bulduğunu aktardı. Üretici, "80-85 liralık fiyatlarla çiftçinin ayakta kalması imkansız. Almamak için bahane üreterek traktörleri geri çeviriyorlar. 20 yıl önce bir yıllık ürünümün parasıyla Salihli’de bir daire alabiliyordum, şimdi ise borçlarımızı ödeyemez hale geldik" dedi.
Yatırımlar Yarı Fiyatına Düşüyor, Üretici Hayvanını ve Tarlasını Satıyor
Yatırımlar yarı fiyatına düşerken üretici hayvanını ve tarlasını satmak zorunda kalıyor. Maliyet yükü altında ezilen çiftçiler yaşadıkları çaresizliği dile getirdi. 7 dönümlük bağ işleten bir üretici, işçi ve sigorta masraflarını karşılayamadığını, yaşadığı stres sebebiyle üzüm dahi yiyemez hale geldiğini ve mevcut piyasa şartlarında toprağını satamadığı için işi tamamen bırakamadığını vurguladı.
Bir diğer çiftçi ise 350 bin liraya aldığı traktörün ve daha önce dönümü 500 lira eden bağların yarı fiyatına bile alıcı bulamadığını, borçları kapatabilmek için elde kalan hayvanları satmak durumunda kaldıklarını aktardı. Bankalara olan borçlarını ödeyebilmek için Ziraat Bankası'ndaki opsiyonlu kredileri kapatıp yeniden çekmek suretiyle çarkı döndürmeye çalıştıklarını belirten bazı üreticiler ise uğradıkları zarar nedeniyle bağlarını satıp üretimi tamamen bıraktıklarını ifade etti.
TARSİM Sigortası ve Alım Randevusu Tepkisi
Gece saatlerinden itibaren TMO noktasında sıra bekleyen bir çiftçi, fabrikadaki işinden çıkıp alım yerine geldiğini fakat ürünlerin büyük bölümüne 7 numara verilerek geri çevrilme riskiyle karşı karşıya kaldığını belirtti. Randevuların Ekim sonuna atıldığını söyleyen üretici, TARSİM'in sigorta primlerini kilogram başı 120-130 liradan hesaplamasına karşın ürün alım fiyatının 85 lirada kalmasına tepki gösterdi. Bir diğer üretici ise banka kredilerini ve borçlarını ödeyebilmek adına henüz 5-6 ay daha beslenmesi gereken danalarını erken aşamada satmak zorunda kalacağını dile getirdi.
