Manisa’nın Salihli ilçesinde üreticilere yönelik tarımsal bilgilendirmelerde, toprağın verimliliğinin korunması ve tarımsal üretimin sürdürülebilir hale getirilmesi için nöbetleşe ekim (münavebe) uygulamasının önemi bir kez daha gündeme getirildi.
Salihli İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yapılan bilgilendirmede, aynı ürünün aynı tarım arazisinde sürekli olarak yetiştirilmesi yerine, farklı ürünlerin belirli bir plan dahilinde dönüşümlü olarak ekilmesinin hem toprak sağlığı hem de üretimin devamlılığı açısından önemli olduğu vurgulandı.
Üçüncü ekilişte destek uyarısı
Tarımsal desteklemelerde münavebe şartı kapsamında, örtüaltı üretimler ve çeltik hariç olmak üzere bir parsele aynı tek yıllık bitkinin arka arkaya üç kez ekilmesi durumunda üçüncü ekiliş için destekleme ödemesi yapılmıyor. Uygulamada değerlendirme parsel ve Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kayıtları üzerinden gerçekleştiriliyor.
Bu nedenle üreticilerin yalnızca desteklemeler açısından değil, toprağın uzun vadeli verimliliğini korumak açısından da ekim planlarını dikkatli yapmaları önem taşıyor.
Aynı ürünü sürekli ekmek toprağı yoruyor
Nöbetleşe ekim, yalnızca ürün değişikliğine dayalı bir tarım uygulaması olarak değerlendirilmiyor. Aynı bitkinin uzun yıllar boyunca aynı arazide yetiştirilmesinin toprak yapısının bozulmasına, verimliliğin azalmasına, belirli hastalık ve zararlıların yaygınlaşmasına ve erozyon riskinin artmasına neden olabileceği belirtiliyor.
Farklı bitkilerin dönüşümlü olarak yetiştirilmesiyle ise toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik yapısının iyileştirilmesine katkı sağlanabiliyor. Aynı zamanda organik maddenin artırılması, toprağın su tutma kapasitesinin geliştirilmesi ve hastalık, zararlı ve yabancı otlarla mücadelenin kolaylaştırılması hedefleniyor.
Baklagiller toprağa katkı sağlıyor
Nöbetleşe ekimde özellikle baklagillerin önemli bir yere sahip olduğu belirtiliyor. Baklagillerin köklerindeki bakteriler aracılığıyla atmosferik azotun toprağa kazandırılması, kendisinden sonra ekilecek ürün açısından önemli bir avantaj sağlayabiliyor.
Farklı bitkilerin farklı kök sistemlerine sahip olması da toprağın farklı derinliklerinin kullanılmasına, toprağın yapısının desteklenmesine ve sıkışmanın azaltılmasına katkı sağlayabiliyor.
Bakanlık kaynaklarında da ana ürünler arasındaki dönemlerde kısa vejetasyon süreli baklagillerin veya baklagil-buğdaygil yem bitkilerinin kullanılmasının toprak yapısının iyileştirilmesi ve organik madde birikimi açısından yararlı olabileceği belirtiliyor.
“Toprakla yapılan bir anlaşma”
Salihli İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, nöbetleşe ekimin yalnızca üretim planlamasına ilişkin bir yöntem olmadığına dikkat çekerek, uygulamanın toprak yorgunluğunun ve erozyonun azaltılması, biyolojik çeşitliliğin korunması ve tarımsal üretimde kimyasal girdilerin azaltılması açısından da önem taşıdığını vurguladı.
Bilgilendirmede, nöbetleşe ekimin önemini anlatmak için şu ifadeye yer verildi:
“Nöbetleşe ekim sadece bir tarım tekniği değil; toprakla yapılan bir anlaşmadır. Toprağa ‘Ben seni sömürmeyeceğim, birlikte yaşayacağız’ demenin adıdır.”
