Kış mevsiminin başlamasıyla özellikle kırsal bölgelerde yaşayan vatandaşlar ısınmak için soba kullanmaya başladı. Ancak soba, şofben ve doğalgaz sistemlerinin yanlış kullanılması karbonmonoksit zehirlenmelerine ve can kayıplarına neden olabiliyor.

Manisa’da Dünya Diyabet Günü’ne özel farkındalık etkinliği
Manisa’da Dünya Diyabet Günü’ne özel farkındalık etkinliği
İçeriği Görüntüle

Kastamonu Üniversitesi Tıp Fakültesi Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü Acil Tıp Anabilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Hasan Burak Kaya, karbonmonoksit zehirlenmelerine karşı alınması gereken önlemler ve dikkat edilmesi gereken belirtiler hakkında önemli açıklamalarda bulundu.

Karbonmonoksit gazının solunum yoluyla vücuda girdikten sonra kana karıştığını ve dokulara oksijen taşıyan hemoglobine bağlandığını belirten Kaya, özellikle soba, şofben ve doğalgazın hatalı kullanımının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çekti.

Kokusuz Ve Renksiz Tehlike Can Aliyor (1)

Aynı Evde Birden Fazla Kişide Belirti Varsa Dikkat!

Karbonmonoksit gazının kokusuz ve renksiz olması nedeniyle zehirlenmenin çoğu zaman fark edilemediğini ifade eden Kaya, ilk belirtilerin başka hastalıklarla karıştırılabildiğini söyledi.

Zehirlenmenin başlangıcında baş ağrısı, mide bulantısı, halsizlik, sersemlik ve baş dönmesi gibi şikâyetlerin görülebildiğini belirten Kaya, aynı evde birden fazla kişinin benzer belirtiler yaşamasının önemli bir uyarı işareti olduğunu vurguladı.

Kaya, “İlk belirtiler arasında baş ağrısı, bulantı, halsizlik, sersemlik ve baş dönmesi gibi belirtiler karşımıza çıkabiliyor. Bu belirtiler başka rahatsızlıklarda da ortaya çıkabildiği için hastalar bunları önemsemeyebiliyor. Aynı evde birden fazla kişide bu tip belirtiler meydana geldiyse ya da kapalı alana girildiğinde şikayetler artıyor, açık alana çıkıldığında azalıyorsa karbonmonoksit zehirlenmesine maruz kalınmış olabileceğinden şüphelenmekte fayda var” dedi.

Zehirlenmenin ilerleyen aşamalarında beyin ve kalple ilgili ciddi sorunların ortaya çıkabileceğini belirten Kaya, karbonmonoksite maruz kalındığından şüphelenilmesi durumunda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi.

Vatandaşlara ilk olarak ortamdan uzaklaşarak açık havaya çıkmalarını tavsiye eden Kaya, güvenli olması durumunda ortamın havalandırılabileceğini, ancak yangın veya devam eden başka bir tehlike varsa kapalı alana yeniden girilmemesi gerektiğini ifade etti. Kaya, 112 Acil Çağrı Merkezi'nin aranarak tıbbi yardım istenmesinin önemine dikkat çekti.

Kişiler kendilerini iyi hissetseler dahi zehirlenme şüphesi sonrasında mutlaka tıbbi değerlendirmeden geçmeleri gerektiğini hatırlattı.

A W833999 02

Karbonmonoksit Vücudu Oksijensiz Bırakıyor

Karbonmonoksit zehirlenmesi yaşayan kişilerin mutlaka sağlık kontrolünden geçirilmesi gerektiğini belirten Kaya, gazın vücutta oksijenin yerini alarak dokuların oksijensiz kalmasına neden olduğunu anlattı.

Temiz havaya çıkılmasıyla gazın etkisinin azalmaya başladığını ancak bunun tek başına yeterli olmadığını ifade eden Kaya, hastalara normalden daha yüksek konsantrasyonda oksijen verildiğini söyledi.

Kaya, karbonmonoksitin vücuttan atılma süresinin kişiye ve uygulanan oksijen tedavisine göre değişebildiğini belirterek bazı ağır zehirlenme vakalarında hiperbarik oksijen tedavisi için hastaların ileri merkezlere sevk edilmesinin gerekebileceğini kaydetti.

Başlangıçta hafif belirtilerle kendini gösteren zehirlenmenin ilerleyen süreçte bayılma ve kalp durmasına kadar varabilen ciddi sonuçlar doğurabileceğini vurgulayan Kaya, bu nedenle belirtilerin kesinlikle hafife alınmaması gerektiğini dile getirdi.

A W833999 04

Soba ve Bacaların Bakımı İhmal Edilmemeli

Karbonmonoksit zehirlenmelerinin basit önlemlerle büyük ölçüde önlenebileceğini belirten Dr. Öğretim Üyesi Hasan Burak Kaya, kış mevsimi öncesinde soba, baca ve diğer ısıtıcıların bakımlarının yaptırılması gerektiğini söyledi.

Özellikle baca temizliğinin önemine değinen Kaya, imkânı olan vatandaşların karbonmonoksit dedektörü kullanabileceğini, rüzgârlı havalarda ise soba yakarken daha dikkatli davranılması gerektiğini ifade etti.

Kaya, “Soba yakma ya da ısıtıcıları kullanma zamanı başladığında kullandığımız bu cihazların bakımlarını yaptırmak önemli. Çünkü alınacak bir önlem, daha sonra bir hastalığı tedavi etmekten daha iyi oluyor. Önlem almak, hastalığı tedavi etmekten daha kolay olabiliyor. Sobaların ve bacaların temizliğini yaptırabilirler, eğer temin edebilirlerse karbonmonoksit dedektörleri alabilirler” diye konuştu.

Soba ve bacalarda yaşanan çekiş sorunlarının karbonmonoksit riskini artırabileceğini belirten Kaya, özellikle soba yakıldıktan sonra uyumamaları konusunda vatandaşları uyardı.

Gazın kokusuz ve renksiz olması nedeniyle zehirlenmenin geç fark edilebildiğini hatırlatan Kaya, gece saatlerinde soba kullanımı ve rüzgârlı havalarda gerekli tedbirlerin alınmasının hayati önem taşıdığını sözlerine ekledi.

Kaynak: İHA