İYİ Parti Manisa Kadın ve Aile Politikalarından Sorumlu İl Başkan Yardımcısı Şenay Zengin Kayhan, 11 Ekim Dünya Kız Çocukları Günü kapsamında yaptığı açıklamada, kız çocuklarının haklarının korunması ve fırsat eşitliğinin sağlanması çağrısında bulundu. Kamu politikalarının kız çocuklarının yaşamına etkilerinin değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kayhan, eğitim, güvenli yaşam, sosyal koruma ve eşit fırsatların Türkiye'nin geleceğini doğrudan şekillendirdiğini ifade etti.
“Kız çocuklarının eğitimden kopmaması sağlanmalı”
Türkiye'de 2025 yılı itibarıyla 10 milyon 409 bin 699 kız çocuğunun yaşadığını ve kız çocuklarının toplam çocuk nüfusunun yüzde 48,7'sini oluşturduğunu belirten Kayhan, eğitim hakkının yalnızca okula kayıt yaptırmakla sınırlı olmadığını vurguladı.
2024-2025 eğitim öğretim yılında kız çocuklarının net okullaşma oranlarının ilkokulda yüzde 95,7, ortaokulda yüzde 89,3 ve ortaöğretimde yüzde 83,3 olduğunu hatırlatan Kayhan, özellikle lise çağında eğitimden kopuşun önlenmesi gerektiğini kaydetti.
Ekonomik güçlükler, ulaşım ve barınma sorunları, ev içi bakım sorumlulukları ve erken yaşta evlilik riskinin kız çocuklarının eğitim hayatını olumsuz etkileyebildiğine dikkat çeken Kayhan, okul terkinin önlenmesi için erken uyarı mekanizmalarının güçlendirilmesi ve okul, aile ile sosyal hizmet birimleri arasında koordinasyon kurulması gerektiğini belirtti.
Erken yaşta evlilik ve çocuk yaşta doğum uyarısı
TÜİK verilerine göre 2025 yılında 16-17 yaş grubundaki 8 bin 68 kız çocuğunun evlendiğini, 18 yaşın altında ise 5 bin 356 doğum gerçekleştiğini aktaran Kayhan, bu tablonun erken yaşta evlilik ve çocuk yaşta gebelikle mücadelenin sürdürülmesi gerektiğini ortaya koyduğunu ifade etti.
Kayhan, sorunun yalnızca yasal düzenlemelerle çözülemeyeceğini belirterek eğitim, sağlık, sosyal hizmetler ve yerel yönetimleri kapsayan erken müdahale mekanizmalarının güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
“Yoksulluk, kız çocuklarının fırsatlarını belirlememeli”
Çocukların ekonomik koşullar nedeniyle eğitimden ve geleceklerini kurma fırsatlarından mahrum kalmaması gerektiğini vurgulayan Kayhan, 2025 verilerine göre 0-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 36,8'inin yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olduğunu, kız çocuklarında ise bu oranın yüzde 37,8'e çıktığını belirtti.
Sosyal desteklerin yalnızca eğitim materyalleriyle sınırlı tutulmaması gerektiğini ifade eden Kayhan; beslenme, ulaşım, barınma, bakım ve eğitim giderlerini birlikte ele alan bütüncül bir destek sisteminin oluşturulmasını istedi.
Şiddet ve istismara karşı etkin koruma çağrısı
Kız çocuklarının şiddet, istismar ve ihmal karşısında korunmasının önemine değinen Kayhan, 2025 yılında güvenlik birimlerine gelen veya getirilen çocukların karıştığı 609 bin 959 olayın 267 bin 794'ünde çocukların mağdur olarak kayıtlara geçtiğini aktardı. Suç mağduru çocukların yüzde 10,3'ünün cinsel suçlar nedeniyle mağdur olduğunu belirtti.
Koruma mekanizmalarının yalnızca olay sonrasında devreye girmemesi, risklerin önceden tespit edilmesi gerektiğini kaydeden Kayhan; Çocuk İzlem Merkezleri, rehberlik hizmetleri ve psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesini istedi. Adli ve tıbbi süreçlerde çocukların yeniden örselenmesini önleyecek uygulamaların etkin biçimde işletilmesi gerektiğini de vurguladı.
Kayhan, koruma politikalarının başarısının açıklamalarla değil, önlenen hak ihlalleri ve güvenliği sağlanan çocuklarla ölçülmesi gerektiğini ifade etti.
Genç kadınların eğitim ve istihdama katılımına dikkat çekti
Kız çocuklarının karşılaştığı sorunların 18 yaşından sonra da devam ettiğini belirten Kayhan, 2025 yılında 15-24 yaş grubundaki genç kadınların yüzde 30,9'unun ne eğitimde ne de istihdamda yer aldığını, erkeklerde ise bu oranın yüzde 16,3 olduğunu kaydetti.
Eğitim dışında kalan genç kızların yeniden eğitime, mesleki beceri programlarına ve istihdama erişimini sağlayacak politikaların geliştirilmesi gerektiğini belirten Kayhan, kız çocuklarına yönelik politikaların çocukluktan genç kadınlığa kadar kesintisiz biçimde sürdürülmesi çağrısında bulundu.
İYİ Parti'nin önceliklerini sıraladı
İYİ Parti olarak kız çocuklarına yönelik politikaların bütüncül, ölçülebilir ve kurumlar arası iş birliğiyle yürütülmesini savunduklarını belirten Kayhan, önceliklerini şöyle sıraladı:
- Kız çocuklarının eğitimde devamlılığının güvence altına alınması,
- İhtiyaç sahibi ailelere yönelik sosyal desteklerin güçlendirilmesi,
- Erken yaşta ve zorla evliliklerin önlenmesi,
- Çocuk yaşta gebelikleri önlemeye yönelik erken müdahale mekanizmalarının geliştirilmesi,
- Şiddet ve istismarı önleyici mekanizmaların etkinleştirilmesi,
- Kız çocuklarının dijital güvenliğinin artırılması,
- Eğitim dışında kalan genç kızların yeniden eğitim ve mesleki beceri programlarına erişiminin sağlanması.
“Politikalar hayatın içinde sonuç üretmeli”
Açıklamasında ülkeyi yönetenlere de çağrıda bulunan Kayhan, kamu kurumlarının yalnızca politika açıklamakla yetinmemesi, belirlenen hedefleri hayata geçirmesi, gerekli bütçe ve personeli sağlaması ve sonuçları kamuoyuyla paylaşması gerektiğini belirtti.
Kayhan, “Kız çocuklarının güvenliği ve geleceği temennilere bırakılamaz. Hiçbir kız çocuğu ihmalin, yoksulluğun, şiddetin, erken evliliğin veya eğitimden kopmanın bedelini ödememelidir. Kız çocuklarının haklarını koruyan politikalar kâğıt üzerinde değil, hayatın içinde sonuç üretmelidir” ifadelerini kullandı.
11 Ekim Dünya Kız Çocukları Günü dolayısıyla tüm kurumları, yerel yönetimleri ve sivil toplum kuruluşlarını ortak sorumluluk almaya çağıran Kayhan, her kız çocuğunun güvenli bir çevrede yaşama, nitelikli eğitim alma ve geleceğini özgürce şekillendirme hakkı bulunduğunu vurguladı.
