Türkiye’nin önemli üzüm üretim merkezlerinden Manisa’da, yörenin simge tarım ürünlerinden Sultaniye üzümü farklı kullanım alanlarıyla da öne çıkıyor.
Özellikle Manisa ve çevresinde yaygın olarak yetiştirilen çekirdeksiz Sultaniye üzümü, kuru üzüm başta olmak üzere pek çok geleneksel üründe değerlendiriliyor. Bu ürünlerden biri de kuru üzüm kullanılarak hazırlanan üzüm şerbeti.
Revan Seferi'ne uzanan geleneksel anlatı
Üzüm şerbetinin geçmişine ilişkin anlatılarda Sultan IV. Murad’ın 1635 yılındaki Revan Seferi sırasında orduya çeşitli şerbetlerin dağıtıldığı ifade ediliyor. Kuru üzümden hazırlanan şerbetin de sefer şartlarında hem sıvı ihtiyacının karşılanmasına hem de üzümün doğal şekerinden gelen enerji desteğine katkı sağladığı aktarılıyor.
Bu anlatının tarihî ayrıntıları kaynaklara göre farklılık gösterebilse de üzümün Osmanlı mutfağında ve geleneksel beslenme kültüründe önemli bir yere sahip olduğu biliniyor.
Manisa üzümü farklı ürünlerle değer kazanıyor
Bugün Manisa açısından bakıldığında ise üzüm şerbeti, Sultaniye üzümünün yalnızca tarımsal bir ürün olarak değil, işlenerek farklı ürünlere dönüştürülebilen önemli bir değer olduğunu ortaya koyuyor.
Üreticinin tarlada yetiştirdiği üzümün farklı şekillerde değerlendirilmesi, ürünün katma değerinin artırılması açısından önem taşıyor. Kuru üzümden geleneksel içeceklere kadar uzanan bu çeşitlilik, Manisa’nın üzüm kültürünün ne kadar geniş bir kullanım alanına sahip olduğunu da gösteriyor.
Özellikle Sultaniye üzümünün üretiminde önemli merkezlerden olan Manisa’da, geleneksel üzüm ürünlerinin tanıtılması ve yeni tüketim alanlarının oluşturulması, yöresel tarım ürünlerinin ekonomik değerinin artırılmasına katkı sağlayabilecek unsurlar arasında değerlendiriliyor.
Evlerde geleneksel yöntemle hazırlanıyor
Geleneksel kuru üzüm şerbeti hazırlanırken öncelikle kuru üzümler iyice yıkanıyor. Ardından yaklaşık 2 su bardağı kuru üzüm, 1,5 litre su, birkaç adet karanfil ve bir parça kabuk tarçınla birlikte kaynatılıyor.
Üzümler yumuşadıktan sonra şerbet süzülüyor ve soğutularak servis ediliyor. Damak tadına göre limon suyu veya az miktarda şeker de eklenebiliyor.
Sultaniye üzümünün doğal şeker içeriği nedeniyle hazırlanan şerbet, özellikle sıcak havalarda geleneksel bir içecek alternatifi olarak tüketilebiliyor.
Sultaniye üzümü Manisa'nın tarımsal kimliğinin önemli parçası
Manisa denildiğinde akla gelen en önemli tarımsal ürünlerin başında gelen Sultaniye üzümü, üreticisinin emeğinin yanı sıra bölgenin kültürel mirasının da bir parçası.
Tarladan sofraya uzanan süreçte kuru üzüm, şıra, pekmez ve geleneksel şerbetler gibi farklı ürünlere dönüşebilen üzüm; Manisa'nın tarımsal üretim gücünün yanı sıra yöresel mutfak kültürünün de temel unsurlarından biri olmayı sürdürüyor.
Geçmişten günümüze ulaşan üzüm şerbeti geleneği ise Manisa'nın üzüm zenginliğinin yalnızca üretim rakamlarıyla değil, kültürü, mutfağı ve katma değerli ürünleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
