Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), ekim ayında tarım ürünlerinde üretici ve market fiyatlarında yaşanan değişimleri içeren raporunu yayımladı. Rapora göre üretici ile market arasındaki fiyat farkı birçok üründe katlanarak artarken, listenin ilk sırasında limon yer aldı. Ekim ayında limondaki fiyat farkı yüzde 999,2 olarak hesaplandı.
Limondaki fiyat farkını yüzde 333,6 ile kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile iç fındık takip etti. Böylece limon markette üretici fiyatının yaklaşık 11 katına, kuru incir 4,3 katına, havuç 3,8 katına, elma ve iç fındık ise 3,3 katına satıldı.
Üreticide 135 lira olan kuru incirin market fiyatı 585 lira 41 kuruşa, 12 lira 50 kuruş olan havucun 47 lira 84 kuruşa yükseldi. Üreticide 21 lira 66 kuruş olan elma markette 72 lira 17 kuruştan, 350 lira olan iç fındık ise bin 164 lira 77 kuruştan satışa sunuldu.
MARKETTE EN FAZLA DOMATES ZAMLANDI
TZOB verilerine göre ekim ayında markette takip edilen 36 ürünün 25'inde fiyat artışı, 11'inde ise düşüş yaşandı. Fiyatı en fazla yükselen ürün yüzde 62,9 ile domates oldu. Domatesi yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan izledi.
Markette fiyatı en fazla gerileyen ürün ise yüzde 16,5 ile limon olarak kayıtlara geçti. Limondaki düşüşü yüzde 8,9 ile maydanoz, yüzde 8,1 ile pirinç, yüzde 5,6 ile nohut ve yüzde 5,5 ile zeytinyağı takip etti.
ÜRETİCİDE DE DOMATES FİYATI İLK SIRADA
Üretici fiyatlarında da domates dikkat çekti. Ekim ayında üreticide takip edilen 28 ürünün 15'inde fiyat artışı, 9'unda düşüş yaşanırken 4 üründe fiyat değişimi olmadı.
Üreticide fiyatı en fazla artan ürün yüzde 76,1 ile domates oldu. Domatesi yüzde 60,5 ile salatalık, yüzde 33,8 ile yeşil soğan, yüzde 33,7 ile yeşil fasulye ve yüzde 32,7 ile sivri biber izledi.
Üreticide fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 44,3 ile limon oldu. Limondaki düşüşü yüzde 7,2 ile zeytinyağı, yüzde 5,5 ile Antep fıstığı, yüzde 5,4 ile fındık ve yüzde 5 ile patates takip etti.
TZOB raporunda fiyat değişimlerinin nedenlerine de yer verildi. Zeytinyağındaki düşüşün yeni hasat döneminin başlaması, yüksek rekolte ve stoklarla birlikte arzın artmasından kaynaklandığı belirtildi. Limonda erkenci çeşitlerin hasadının devam etmesi fiyatları aşağı çekerken, patateste hasat döneminin sonuna gelinmesi ve depolardaki ürün fazlasının düşük fiyatla piyasaya sunulması etkili oldu.
Domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabakta fiyat artışlarının tarla üretiminden sera üretimine geçiş sürecinden kaynaklandığı ifade edildi. Yeşil fasulyede ise hasat döneminin sonuna yaklaşılmasıyla arzın daralmasının fiyatları yükselttiği kaydedildi.
GÜBRE, YEM VE MAZOT FİYATLARI DA ARTTI
Raporda tarımsal üretimdeki girdi maliyetlerindeki artış da dikkat çekti. Ekim ayında bir önceki aya göre ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 0,3 zamlandı. Amonyum nitrat gübresinin fiyatında ise değişiklik yaşanmadı.
Geçen yılın aynı ayına göre amonyum nitrat gübresi yüzde 67,7, amonyum sülfat gübresi yüzde 56,7, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 42,3, DAP gübresi yüzde 39,7 ve ÜRE gübresi yüzde 18,3 arttı.
Hayvancılık sektörünün önemli gider kalemlerinden yem fiyatlarında da yükseliş görüldü. Ekim ayında bir önceki aya göre süt yemi yüzde 6,6, besi yemi yüzde 6,5 zamlandı. Yıllık bazda ise süt yemi fiyatları yüzde 38,9, besi yemi fiyatları yüzde 38,6 arttı.
Tarımsal girdi maliyetlerindeki artış mazot, elektrik ve tarım ilaçlarına da yansıdı. Elektrik fiyatları yıllık bazda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,7 yükseldi. Mazot fiyatı ise ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 3,5, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 73,4 artış gösterdi.
