Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Murat Yassa, bazı belirtilerin alışılmışın dışında olması, tekrarlaması, giderek artması veya iki haftadan uzun sürmesinin mutlaka dikkate alınması gerektiğini vurguluyor. Olası bir kanser başlangıcı için iki hafta bile tedavinin seyrini değiştirebiliyor. Özellikle rahim, rahim ağzı ve yumurtalık kanserlerinde erken evre yakalandığında beş yıllık sağ kalımın yüzde 90'ın üzerinde olduğunu, ileri evrede ise bu oranın keskin biçimde düştüğünü belirten Doç. Dr. Yassa, erken evrenin daha küçük bir ameliyat, daha az ek tedavi ve daha hızlı toparlanma anlamına geldiğini ifade ediyor.
-
1. Menopoz Sonrası ve Düzensiz Kanamalar: Menopozlandıktan sonra görülen her kanama, miktarı ne olursa olsun muayene gerektirir. Rahim kanseri tanısı alan kadınların yaklaşık yüzde 90'ında ilk belirti menopoz sonrası kanamadır. Menopoz öncesinde geçiş dönemindeki adetler arasında kanama, alışılmadık şekilde uzayan veya yoğun kanamalar da aynı şekilde değerlendirilmelidir.
-
2. Karında Sürekli Şişlik ve Az Yemekle Doyma: Yumurtalık kanserinin erken belirtileri sindirim sistemi şikayetlerine benzer. Karında sürekli şişkinlik, az yemekle doyma, kıyafetlerin bel bölgesinde daralması ve karında dolgunluk hissi bunların başında gelir. Şikayetler yeni başladıysa, neredeyse her gün tekrarlıyorsa ve birkaç haftadır sürüyorsa kadın hastalıkları muayenesi gerekir. Şişkinlik geçmiyorsa mutlaka yumurtalıklar değerlendirilmelidir.
-
3. İlişki Sonrası Kanama ve Kötü Kokulu Akıntı: İlişki sonrası kanama, kanlı veya kötü kokulu akıntı rahim ağzı kanserinin erken dönem belirtileridir. Yıllar süren öncü lezyon döneminde tarama testleriyle yakalanabildiği için önlenebilir kanserler arasında yer alır. Türkiye'de 30-65 yaş arası kadınlara 5 yılda bir HPV testi ücretsiz sunulmakta, HPV aşısı da etkili koruma sağlamaktadır.
-
4. Geçmeyen Kasık Ağrısı ve Sık İdrara Çıkma: Kasıkta veya alt karında geçmeyen ağrı ya da baskı hissi, yeni başlayan sık idrara çıkma isteği ve nedeni bulunamayan kabızlık, yumurtalık ve rahim kanserlerinde görülebilen belirtilerdir. Şikayetler yeni başlamışsa, giderek artıyorsa ve birden fazlası bir arada görülüyorsa ayrıntılı değerlendirme şarttır.
-
5. Uzun Süren Genital Kaşıntı ve Yaralar: Vulva kanseri daha nadir görülür ancak belirtileri uzun süre mantar enfeksiyonu sanılarak ihmal edilir. Haftalarca süren kaşıntı, iyileşmeyen genital yaralar, kalınlaşmış veya renk değiştirmiş cilt alanı ve yeni beliren kabarıklık muayene edilmelidir. Kremle geçmeyen kaşıntıda biyopsi kararı erken verilmelidir.
Yumurtalık ve rahim kanserleri için toplum genelinde uygulanan standart bir tarama testi bulunmadığından, belirtilerini bilmek ve düzenli jinekolojik muayeneye gitmek erken tanı için kritik önem taşıyor. Doç. Dr. Murat Yassa, normalin üstünde kilolu olan ve/veya Polikistik Over Sendromu (PKOS) bulunan kadınlarda rahim kanseri riskinin ciddi şekilde arttığını, bu nedenle daha sık takip edilmeleri gerektiğini belirtiyor. Ailesinde meme, yumurtalık, rahim veya bağırsak kanseri öyküsü olan kadınlar için ise kalıtsal risk değerlendirmesi ve daha yakın izlem gerekiyor. Şikayetlere açıklanamayan kilo kaybı ve sürekli yorgunluğun eşlik etmesi halinde gecikmeden hekime başvurulmalıdır.
Erken evrede yakalanan rahim kanserlerinde ameliyatın genellikle daha sınırlı kaldığını belirten Doç. Dr. Yassa, uygun olgularda karında kesi açmadan vajinal laparoskopiyle (vNOTES) tam kapalı izsiz cerrahi yapabildiklerini, hastaların çoğunlukla ertesi gün evine dönerek daha az ağrı yaşadığını ifade ediyor. Ancak bu seçeneğin kapısını açan temel unsurun hastalığın erken evrede yakalanması olduğunun altı çiziliyor.
