Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Deniz Han Deniz, özellikle 35 yaş sonrasında yumurtalık rezervi ve yumurta kalitesinde yaşa bağlı değişimlerin daha belirgin hale gelebildiğine dikkat çekerek, gebelik planlayan kadınların doğurganlık durumlarını önceden değerlendirmelerinin önemli olduğunu belirtti.
Kariyer planları, ekonomik kaygılar, evlilik yaşının yükselmesi ve değişen yaşam koşulları, kadınların ilk çocuklarını daha ileri yaşlarda dünyaya getirmesine neden oluyor. Bu değişim, gebelik planlamasında yaş faktörünün önemini de beraberinde getiriyor.
Medicana International Ankara Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Deniz Han Deniz, gebelik planlanırken biyolojik doğurganlığın da göz önünde bulundurulması gerektiğini söyledi. Deniz, özellikle 35 yaş sonrasında yumurtalık rezervi ve yumurta kalitesinde yaşa bağlı değişimlerin daha belirgin hale gelebildiğini ifade etti.
Türkiye’de ilk doğum yaşı yaklaşık 27
OECD verilerine göre OECD ülkelerinde kadınların ilk çocuklarını dünyaya getirme yaşı 2000 yılında ortalama 26,4 iken, 2022 yılında 29,5'e yükseldi. Türkiye’de ise 2022 yılında ilk doğum yaşı yaklaşık 27 olarak kaydedildi.
Kadınların daha ileri yaşlarda anne olmasının tek başına infertilite anlamına gelmediğini belirten Deniz, ancak yaş ilerledikçe gebelik elde etme süresinin uzayabileceğini ve bazı gebelik risklerinin artabileceğini söyledi.
Deniz, bu nedenle gebelik planlayan kadınların gebelik öncesinde kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurarak genel sağlık durumlarını, kullandıkları ilaçları, mevcut hastalıklarını ve üreme sağlıklarını değerlendirmelerinin önem taşıdığını kaydetti.
35 yaş sonrasında 6 aylık süreye dikkat
İnfertilite değerlendirmesinde başvuru zamanının yaşa göre değişebildiğini vurgulayan Deniz, 35 yaş ve üzerindeki kadınlarda düzenli ve korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmaması halinde 6 ayın önemli olduğunu belirtti.
40 yaş ve üzerindeki kadınlarda ise daha erken değerlendirme yapılmasının gündeme gelebileceğini ifade eden Deniz, adet düzensizliği, bilinen yumurtalık rezervi problemi, geçirilmiş yumurtalık veya rahim operasyonları ve endometriozis gibi gebeliği etkileyebilecek durumlarda yaşa bakılmaksızın daha erken değerlendirme gerekebileceğini söyledi.
Uzman değerlendirmesinde kadınların adet düzeni, mevcut hastalıkları, kullandıkları ilaçlar, daha önce geçirdikleri operasyonlar ve varsa gebelik öykülerini doktorlarıyla paylaşmasının önemli olduğu belirtildi.
“Tek bir test doğurganlığın tamamını göstermez”
Yumurtalık rezervinin değerlendirilmesinde yalnızca yumurta sayısına odaklanılmaması gerektiğini vurgulayan Deniz, kadının yaşının da önemli bir faktör olduğunu ifade etti.
Deniz, yumurta kalitesi ile yaş arasında doğrudan ilişki bulunduğuna dikkat çekerek, doğurganlık değerlendirmesinde tek bir test sonucunun bütün tabloyu ortaya koyamayacağını belirtti. Bu nedenle gebelik planının ne zaman gerçekleştirileceğinin de değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
İnfertilite yalnızca kadın kaynaklı değil
Gebelik oluşmadığında değerlendirme sürecinin yalnızca kadın üzerinden yürütülmemesi gerektiğine de dikkat çeken Deniz, erkeklerde sperm üretiminin yaşam boyunca devam etmesine rağmen yaş ilerledikçe sperm sayısı, hareketliliği ve kalitesinde değişiklikler görülebileceğini ifade etti.
Deniz, infertilite değerlendirmesinde çiftin birlikte ele alınmasının önemine işaret ederek, erkek faktörünün de gebelik oluşmamasında önemli nedenlerden biri olduğunu belirtti.
Uzman, gebelik planlayan kadınların yaş faktörünü göz önünde bulundurarak, doğurganlıkla ilgili kararlarını korku ve kaygıdan ziyade kendi yaşam planları ve sağlık durumları doğrultusunda vermeleri gerektiğini vurguladı. Özellikle gebeliği ileri yaşlara ertelemeyi planlayan kadınların, önceden kadın hastalıkları ve doğum uzmanından danışmanlık almasının planlama sürecine katkı sağlayabileceğini kaydetti.
