Türkiye’de 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni düzenleme için geri sayım başladı. 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek uygulama kapsamında yaş doğrulama sürecinin başlaması beklenirken, siber güvenlik uzmanları bu dönemin dolandırıcılar tarafından istismar edilebileceğine dikkat çekiyor.
Siber Güvenlik Uzmanı Osman Demircan, düzenlemeye ilişkin bilgi kirliliği ve merakın, kullanıcıları hedef alan oltalama saldırılarına zemin hazırlayabileceğini belirterek özellikle ailelerin ve gençlerin dikkatli olması gerektiğini söyledi.
“Hesabınız kapatılacak” mesajlarına dikkat
Dolandırıcıların, kullanıcıları paniğe sürükleyerek kişisel bilgilerini ele geçirmeye çalışabileceğini belirten Demircan, sahte mesajlarda zaman baskısının öne çıkabileceğini ifade etti.
“Yaşınızı doğrulamak için son 24 saat”, “Hesabınız yaş sınırına takıldı”, “Fotoğraflarınız ve mesajlarınız silinecek” ve “Ebeveyn onayı bekleniyor” gibi ifadelerin kullanıcıları aceleyle hareket etmeye yöneltebileceğini belirten Demircan, bu tür mesajların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Uzmanlara göre, söz konusu senaryoların düzenlemeye ilişkin gündem kullanılarak hazırlanması mümkün olsa da bu örnekler tek başına yeni bir dolandırıcılık dalgasının başladığını göstermiyor.
Asıl risk, kullanıcıların resmî bir işlem yaptıklarını düşünerek şüpheli bağlantılara tıklaması ve hassas bilgilerini paylaşması.
Sahte uygulamalarla hem para hem hesap bilgileri hedefte
Dolandırıcıların başvurabileceği yöntemler yalnızca sahte mesajlarla sınırlı değil. Demircan, “Hesabınızı kapatılmaktan kurtarıyoruz”, “Yaş doğrulamasını sizin yerinize yapıyoruz” ve “Ücret karşılığında hesabınızı yeniden açıyoruz” gibi vaatlerle kullanıcıların hem parasının hem de hesap bilgilerinin hedef alınabileceğini belirtti.
Özellikle gençlere yasağı aşmayı vadeden uygulamalar, ebeveynlere ise zorunlu kontrol yazılımı olarak sunulan sahte programlar risk oluşturuyor. Bu tür uygulamalar aracılığıyla kullanıcıların cihazlarına zararlı yazılım yüklenmesi veya kritik erişim izinlerinin alınması amaçlanabiliyor.
Demircan, mesajda kurum logosu bulunmasının, düzgün bir Türkçe kullanılmasının ya da mesajın kişinin adıyla gönderilmesinin güvenilirlik garantisi olmadığını hatırlattı. Tanıdık bir kişiden gelen mesajların da hesabının ele geçirilmiş olabileceği ihtimali nedeniyle sorgulanması gerektiğini kaydetti.
1 Kasım’da bütün hesaplar kapatılacak mı?
Yeni düzenlemeyle ilgili en önemli başlıklardan biri de mevcut hesapların nasıl etkileneceği. Resmî açıklamalara göre yönetmelik 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek. Daha önce açılmış hesaplar için ise yaş doğrulama işlemlerinin 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması öngörülüyor.
Bu takvim, bütün hesapların 1 Kasım’da topluca kapatılacağı anlamına gelmiyor. Bununla birlikte, yaş sınırını karşılamadığı belirlenen mevcut hesaplar düzenleme kapsamında kapatılabilecek. Dolayısıyla kullanıcıların herhangi bir işlem yapmadan önce resmî açıklamaları incelemesi önem taşıyor.
Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılacak
Düzenlemede yaş doğrulama işleminin e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak bir yaş doğrulama belirteciyle gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Bu yöntemle platformlara kimlik belgesindeki bütün bilgilerin aktarılması yerine, kullanıcının ilgili yaş koşulunu karşılayıp karşılamadığına ilişkin doğrulama yapılması amaçlanıyor.
Demircan, sosyal medya platformlarının hesap işlemleri hakkında SMS veya e-posta gönderebileceğini, bu nedenle her bildirimin doğrudan sahte kabul edilmemesi gerektiğini belirtti. Ancak kullanıcılardan mesaj üzerinden e-Devlet şifresi, giriş kodu, kredi kartı bilgisi ya da kimlik fotoğrafı istenmesinin ciddi bir tehlike işareti olduğunu söyledi.
Uzman, doğrulama amacıyla gönderildiği belirtilen bağlantılara tıklamak yerine sosyal medya uygulamasının doğrudan açılmasını ve hesap bildirimlerinin buradan kontrol edilmesini önerdi. e-Devlet işlemlerinde ise yalnızca resmî uygulamanın veya adresin kullanılması gerektiğini vurguladı.
Tek bir yanlış adım hesapların ele geçirilmesine yol açabilir
Sahte bağlantılar üzerinden bilgi paylaşılması, farklı boyutlarda güvenlik sorunlarına neden olabiliyor. Demircan’a göre sosyal medya şifresinin sahte bir sayfaya girilmesi hesabın ele geçirilmesine yol açabilir. Aynı şifrenin e-posta veya başka platformlarda da kullanılması durumunda risk daha da büyüyebilir.
SMS ile gönderilen doğrulama kodlarının paylaşılması, saldırganların iki aşamalı doğrulama korumasını aşmasına imkân verebilir. Kimlik fotoğrafları ve yüz videoları ise kimliğe bürünme girişimlerinde kullanılabilir. Kart bilgilerinin paylaşılması da maddi kayıplara neden olabilir.
Uzman, zararlı bir uygulamanın cihaza yüklenmesi ve uygulamaya erişilebilirlik, bildirim okuma veya ekran paylaşımı gibi kritik izinlerin verilmesi halinde tehlikenin ağırlaşabileceğini belirtti. Bu durumda bankacılık işlemleri, özel yazışmalar ve kişisel fotoğraflar risk altına girebilir.
Bununla birlikte, yalnızca bir bağlantıyı açmanın her durumda cihazın ele geçirildiği anlamına gelmediğini belirten Demircan, riskin cihazın güvenlik durumuna, bağlantının niteliğine ve kullanıcının yaptığı işlemlere bağlı olduğunu ifade etti.
Dolandırıldığını anlayan ilk 5 dakikada ne yapmalı?
Siber dolandırıcılık şüphesiyle karşılaşan kişilerin öncelikle zararın büyümesini engellemesi gerekiyor. Demircan, izlenmesi gereken adımları şöyle sıraladı:
İletişimi kesin: Şüpheli sayfayı kapatın, görüşmeyi sonlandırın ve yeni doğrulama kodlarını ya da ödeme taleplerini onaylamayın.
Şüpheli uygulamalara karşı önlem alın: Dosya indirdiyseniz açmayın. Uygulama yüklediyseniz veya uzaktan erişim izni verdiyseniz cihazın internet bağlantısını kesin ve profesyonel destek alın.
Bankanızı bilgilendirin: Kart veya hesap bilgileri paylaşıldıysa bankanın resmî numarasını güvenilir başka bir cihazdan arayın. Kartların kapatılmasını, hesapların güvenceye alınmasını ve şüpheli işlemlerin incelenmesini isteyin.
Şifrelerinizi değiştirin: Temiz ve güvenilir bir cihaz üzerinden önce e-posta hesabınızın, ardından diğer hesaplarınızın şifrelerini değiştirin. Açık oturumları kapatın ve tanımadığınız cihazları kaldırın.
Delilleri saklayın: Mesajların, gönderen bilgilerinin, bağlantı adreslerinin ve ödeme dekontlarının ekran görüntülerini alın. Şüpheli bağlantıyı yeniden açmayın.
Cihazınızı kontrol ettirin: Zararlı yazılım veya uzaktan erişim şüphesi varsa teknik destek alın. Delillerin korunması gerekebileceği için cihazı hemen fabrika ayarlarına döndürmeden önce uzman görüşüne başvurun.
Şüpheli bağlantılar nereye bildirilmeli?
Siber saldırı ve dolandırıcılık olaylarında doğru mercilere başvurmak da önem taşıyor. Şüpheli veya zararlı bağlantılar, Siber Güvenlik Başkanlığının resmî internet sitesindeki ihbar kanalı üzerinden bildirilebiliyor. Vatandaşlar, siberguvenlik.gov.tr/ihbar adresinden bildirim yapabiliyor.
Para kaybı, kimlik hırsızlığı, şantaj veya hesapların ele geçirilmesi gibi durumlarda ise polis, jandarma ya da Cumhuriyet Başsavcılığına başvurulması gerekiyor. Finansal kayıp söz konusuysa bankayla iletişim kurulması da geciktirilmemeli.
Demircan, teknik ihbar süreçleri ile adli başvuruların birbirinin yerine geçmediğini belirterek vatandaşların yalnızca bir kuruma bildirimde bulunmakla yetinmemesi gerektiğini ifade etti.
Siber güvenlik uzmanının uyarısı ise açık: Yeni düzenlemeye ilişkin her mesajı gerçek kabul etmeyin, aceleyle işlem yapmayın ve yaş doğrulama bahanesiyle şifrelerinizi ya da doğrulama kodlarınızı kimseyle paylaşmayın.
