Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in AK Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) toplantısında yaptığı sunumda gündeme gelen yeni modelde, en düşük emekli aylığının doğrudan artırılması yerine hanelerin toplam gelir ve finansal durumunun dikkate alınması planlanıyor.
Türkiye'de emekli aylıklarına yönelik yeni bir reform modeli üzerinde çalışma yürütüldüğü belirtiliyor. Hazırlıkları gündeme gelen sistemin merkezinde ise “aile gelir sigortası” modeli bulunuyor.
Mevcut uygulamada özellikle en düşük emekli aylığının artırılması yoluyla gelir desteği sağlanırken, yeni modelde desteğin yalnızca emeklinin aldığı aylık üzerinden değil, hanenin toplam ekonomik durumu üzerinden belirlenmesi hedefleniyor.
AİLE GELİR SİGORTASI MODELİ GÜNDEMDE
Ekonomim gazetesinde yer alan habere göre, Mehmet Şimşek'in AK Parti MKYK toplantısındaki sunumunda emekli aylıkları konusunda yeni bir modele işaret edildi.
Hazırlıkları süren aile gelir sigortası modeliyle, hanelere belirli bir gelir düzeyinin altında kalmaları durumunda devlet tarafından destek sağlanması hedefleniyor.
Bu kapsamda emekli aylıkları ile sosyal yardım mekanizmalarının daha bütünleşik bir yapıya kavuşturulması planlanıyor.
Böylece desteklerin yalnızca belirli bir maaş seviyesinin yükseltilmesi şeklinde değil, hane bazında ihtiyaç ve gelir durumunun dikkate alınmasıyla verilmesi amaçlanıyor.
TABAN MAAŞ UYGULAMASINDA DEĞİŞİKLİK GÜNDEMDE
Yeni modelin hayata geçirilmesi halinde, en düşük emekli aylığının doğrudan yükseltilmesine dayalı mevcut yaklaşımın zaman içerisinde değiştirilmesi gündeme gelebilecek.
Buradaki temel hedef, emeklilerin ekonomik durumunu değerlendirirken yalnızca kendi aylıklarının değil, aynı hanede bulunan kişilerin toplam gelir ve finansal koşullarının da dikkate alınması.
Bu nedenle yeni sistemin, özellikle düşük gelirli hanelere daha hedefli destek verilmesini amaçlayan bir sosyal politika modeli olması bekleniyor.
OVP'DEKİ TRANSFER HARCAMALARI DİKKAT ÇEKİYOR
Yeni sisteme ilişkin tartışmaların yanı sıra Orta Vadeli Program'daki bütçe hedefleri de dikkat çekiyor.
Emekli ödemeleri, burslar ve sosyal yardımların da içinde bulunduğu transfer harcamaları kaleminde 2027 yılı için yüzde 33,1'lik artış öngörülüyor.
Söz konusu artış, sosyal destek mekanizmalarının önümüzdeki dönemde bütçe içerisinde önemli bir yer tutmaya devam edeceğine işaret ederken, bunun doğrudan söz konusu emeklilik reformunun finansmanı anlamına gelip gelmediği ise henüz netleşmiş değil.
EMEKLİLERİN GÖZÜ YENİ DÜZENLEMEDE
Yeni modelin ayrıntıları ve uygulama takvimi henüz kesinleşmiş değil. Özellikle hangi gelirlerin hesaplamaya dahil edileceği, hane gelir sınırının nasıl belirleneceği ve emekli aylıklarıyla sosyal yardımların nasıl entegre edileceği gibi başlıkların yapılacak çalışmaların ardından netleşmesi bekleniyor.
Emekliler açısından ise en önemli soru, yeni sistemin mevcut gelir kaybını nasıl telafi edeceği ve düşük aylık alan vatandaşlara ne ölçüde ek destek sağlayacağı olacak.
Dolayısıyla gündeme gelen çalışma, doğrudan bir “zam kararı”ndan ziyade, emekli ve sosyal yardım sisteminin işleyişini değiştirmeye yönelik uzun vadeli bir reform hazırlığı olarak değerlendiriliyor.
