Yeni düzenlemeyle bir kişinin yapabileceği sözleşme sayısı sınırlandırılırken, taşıt ve konut finansmanında uygulanacak azami tutarlar da yeniden belirlendi.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) tasarruf finansman şirketlerine ilişkin yeni düzenlemeleri 1 Ekim 2026'da yürürlüğe girecek.
Faizsiz finansman modeli olarak sunulan ve tasarruf finansman şirketleri üzerinden konut, çatılı iş yeri ve taşıt edinilmesine imkan sağlayan sistemde, yeni düzenlemeyle hem müşterilerin yapabileceği sözleşmelere hem de şirketlerin yönettiği fonların kullanım alanlarına yönelik çeşitli sınırlamalar getiriliyor.
Bir kişi en fazla iki aktif sözleşme yapabilecek
Yeni dönemin dikkat çeken değişikliklerinden biri, aynı kişinin sahip olabileceği aktif tasarruf finansman sözleşmelerine getirilen sınır olacak.
Buna göre bir kişi aynı anda en fazla iki aktif sözleşmeye sahip olabilecek. Bu sözleşmelerden biri taşıt finansmanı için, diğeri ise konut veya çatılı iş yeri finansmanı için düzenlenebilecek.
Böylece aynı kişinin aynı anda birden fazla taşıt finansmanı sözleşmesi yapmasının önüne geçilecek.
Finansman limitleri yükseltildi
Düzenlemeyle kişi veya risk grubu bazında uygulanacak sözleşme tutarı limitleri de güncellendi.
Buna göre;
-Taşıt finansmanı için azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin TL,
-Konut veya çatılı iş yeri finansmanı için azami sözleşme tutarı 62 milyon 500 bin TL
olarak uygulanacak.
Bir kişi veya risk grubuna ait tüm sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin TL ile sınırlandırılacak.
Şirketlerin fonlarını değerlendirme alanları daraltıldı
Yeni düzenlemeyle tasarruf finansman şirketlerinin hem tasarruf fon havuzlarında hem de şirket hesaplarında bulunan kaynakları değerlendirebileceği alanlar da sınırlandırılıyor.
Buna göre söz konusu varlıklar;
-Katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsi özel cari hesaplarda veya katılma hesaplarında,
-Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen, altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikalarında,
-Risk değeri 1 veya 2 olan ve Türk lirası cinsinden ihraç edilen katılım esaslı yatırım fonlarında
değerlendirilebilecek.
Düzenlemeyle tasarruf fon havuzlarında günlük getirisi olmayan bakiyenin de sınırlandırılması öngörülüyor. Buna göre günlük getirisiz bakiyenin, şirketin bir önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan tasarruf fon havuzunun binde 2'sini aşmaması gerekiyor.
“Yüksek tutarlı sözleşme” sınırı değişti
Yeni düzenlemeyle yüksek tutarlı sözleşmelerin kapsamına ilişkin limitler de artırıldı.
Taşıt finansmanı sözleşmelerinde yüksek tutarlı sözleşme sınırı 2 milyon 509 bin 800 liradan 5 milyon liraya, konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerinde ise 6 milyon 274 bin 500 liradan 12 milyon 500 bin liraya yükseltildi.
Ayrıca yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam tutarının, ilgili dönemdeki toplam sözleşme tutarına oranı yüzde 5 ile sınırlandırıldı.
1 Ocak 2025'ten sonra kurulan şirketler için ise kademeli geçiş uygulanacak. Bu şirketlerde oran, 30 Haziran 2027'ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 olarak uygulanacak.
Tasarruf finansman sistemi nasıl işliyor?
Tasarruf finansman sisteminde müşteriden, sözleşmenin şartlarına göre hizmet bedeli alınıyor. Piyasadaki uygulamalarda bu bedelin çoğunlukla finansman tutarının yaklaşık yüzde 7'si seviyesinde olduğu belirtiliyor.
Bunun dışında tapu harcı, ipotek bedeli ve araç devir işlemlerindeki noter ücreti gibi resmi ödemeler de söz konusu olabiliyor.
Sisteme dahil olan kişi, almak istediği konut veya taşıt için finansman tutarını belirliyor. Ardından peşinatlı ya da peşinatsız seçeneklere göre ödeme planı oluşturuluyor.
Örneğin 1 milyon TL değerinde bir otomobil için yüzde 45'lik kısmın 450 bin TL'ye karşılık geldiği hesaplanıyor. Bu tutarın ödenmesinin ardından kalan 550 bin TL'lik bölüm, sözleşmenin şartları ve teslim planına göre tasarruf finansman şirketi tarafından karşılanabiliyor.
Yüzde 45'lik tutarın mutlaka tek seferde ödenmesi gerekmiyor; ödeme planına göre taksitlendirilerek de tamamlanabiliyor.
1 milyon TL'lik otomobil için aylık ödeme ne kadar?
Peşinatsız olarak 1 milyon TL'lik finansman üzerinden örnek hesaplama yapıldığında, vade uzadıkça aylık ödeme tutarı düşüyor.
Vade Aylık ödeme Yüzde 45'lik bölümün tamamlanmasına ilişkin örnek
12 ay 83.333 TL 6. ay
24 ay 41.666 TL 11. ay
36 ay 27.777 TL 16. ay
48 ay 20.833 TL 22. ay
60 ay 16.666 TL 27. ay
Bu hesaplamalar, yalnızca 1 milyon TL'lik finansman tutarının eşit taksitlere bölündüğü örnek üzerinden yapılıyor. Gerçek ödeme planı ise sözleşmenin koşullarına, hizmet bedeline, teslim tarihine ve şirketin uygulamasına göre değişebiliyor.
Konut ve taşıtta vade sınırı
Tasarruf finansman sisteminde otomobil finansmanında 60 aya, konut finansmanında ise 120 aya kadar vade seçenekleri bulunabiliyor.
Sistemde peşinat kullanılmadan uzun vadeli ödeme tercih edildiğinde, teslim tarihinin ileriye ötelenmesi nedeniyle alınmak istenen konut veya taşıtın fiyatındaki değişimler de müşterinin toplam maliyetini etkileyebiliyor.
Özellikle otomobil ve konut fiyatlarının yükseldiği dönemlerde, sözleşme tarihinde belirlenen finansman tutarı ile satın alma tarihindeki gerçek fiyat arasında fark oluşması ihtimali, sistemin kullanıcı açısından dikkate alınması gereken unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
Tasarruf döneminde kâr payı bulunmuyor
Tasarruf finansman sisteminin dikkat çeken özelliklerinden biri de müşterinin teslim tarihine kadar sisteme yatırdığı tutarlara banka veya katılım bankası mevduatındaki gibi ayrıca bir kâr payı verilmemesi.
Bu nedenle sisteme yatırılan tutarın nominal değeri korunurken, zaman içinde enflasyon ve satın alınacak malın fiyatındaki değişimler müşterinin finansman planı açısından önem taşıyor.
1 Ekim 2026'da yürürlüğe girecek yeni düzenlemelerle birlikte tasarruf finansman sektöründe hem müşteri sözleşmelerinin kapsamı hem de şirketlerin fon yönetimine ilişkin kurallar yeniden şekillenecek.
