Odun ateşinin başında buluşan kadınlar, bir yandan kışlık hazırlıklarını tamamlarken bir yandan da unutulmaya yüz tutan mahalle kültürünü ayakta tutuyor. Ancak kadınların en büyük endişesi, kendilerinden sonra bu geleneği sürdürecek gençlerin olmaması.
Manisa’nın Şehzadeler ilçesine bağlı Karaoğlanlı Mahallesi’nde yıllardır sürdürülen Ramazan yufkası geleneği, aradan geçen zamana rağmen kadınların dayanışmasıyla yaşatılmaya devam ediyor.
Çocukluk yıllarından bu yana birbirini tanıyan 11 ev hanımı, her yıl Ramazan öncesinde bir araya gelerek odun ateşinin başında yufka açıyor. Yaşları 60 ile 80 arasında değişen kadınlar, annelerinden ve ninelerinden öğrendikleri bu geleneği yaklaşık 50 yıldır sürdürüyor.
İmece usulüyle yufka hazırlıyorlar
Her yıl sırayla bir kadının evinin bahçesinde gerçekleştirilen hazırlıklar, imece usulüyle yürütülüyor. Önceden hazırlanan hamurlar parçalara ayrılarak kadınların maharetli ellerinde ince yufkalara dönüştürülüyor.
Kadınların bir bölümü yufkaları açarken, bir kişi odun ateşinin başında pişirme işlemini gerçekleştiriyor. Bir başka kadın ise pişen yufkaları özenle üst üste dizerek saklanmaya hazır hale getiriyor.
Yoğun çalışma sırasında yorulan kadınlar da sırayla birbirlerinin yerine geçiyor. Böylece yıllardır değişmeyen iş bölümü ve dayanışma kültürü devam ediyor.
Odun ateşinde pişirilen yufkalar ise Ramazan ayında özellikle sahur sofralarında tüketilmek üzere saklanıyor.
“Sahur sofralarının vazgeçilmez tadı”
Geleneğin kendileri için yalnızca bir yiyecek hazırlığı olmadığını belirten 62 yaşındaki Sebiha İnan, Ramazan yufkasının sahur sofralarında ayrı bir yeri olduğunu söyledi.
İnan, her yıl Ramazan öncesinde bir araya geldiklerini belirterek, “Sabah bahçede bir araya geliyoruz ve aramızda iş bölümünü yapıp hazırlanan hamurdan parçalar ayırarak yufkaları açmaya başlıyoruz. Hepimiz aynı anda açamıyoruz. Aynı anda 6-7 kişi yufka açıyor, bir kişi odun ateşinde yufkaları pişiriyor, bir kişi de kutulara istif ediyor. Yorulan olursa kenarda bekleyenle yer değiştiriyoruz” dedi.
Kış hazırlıklarının büyük bölümünü tamamladıklarını anlatan İnan, biber ve domates kuruttuklarını, şişe hazırlıkları yaptıklarını ve tarhana yaptıklarını belirterek, Ramazan yufkasının da kış hazırlıklarının son aşamalarından biri olduğunu ifade etti.
Yarım asırlık geleneğin geleceğinden endişeliler
Çocukluğundan bu yana annesiyle birlikte Ramazan yufkası yaptığını anlatan İnan, bugün ise bu geleneği kendi kuşağının sürdürdüğünü söyledi.
Ancak değişen yaşam koşullarının geleneksel imece kültürünü de etkilediğine dikkat çeken İnan, gençlerin artık bu çalışmalara eskisi kadar katılmadığını dile getirdi.
İnan, “Şimdi evlerin en büyükleri olarak artık bizler yapıyoruz. Ama sonraki nesil çalışmalarımıza katılmıyor, katılamıyor. İş güç derdi, çocukların okul durumları, yaşantılar değişti. Bazı geleneklerimiz de kaybolmaya yüz tutuyor maalesef” diye konuştu.
“Bizden sonra ne olacak merak ediyoruz”
Yıllardır çocukluk arkadaşlarıyla bir araya gelerek geleneği yaşattıklarını belirten İnan, en büyük kaygılarının ise kendilerinden sonra bu kültürün devam edip etmeyeceği olduğunu söyledi.
İnan, “Kızlık arkadaşlarımızla birlikte bir araya gelerek yıllardır geleneğimizi yaşatıyoruz. Bizden sonra ‘Ramazan yufkası’ geleneğine ne olacak, nasıl yaşatılacak merak ediyoruz” ifadelerini kullandı.
Karaoğlanlı Mahallesi’nde 11 kadının imece usulüyle sürdürdüğü Ramazan yufkası hazırlığı, bir yandan kışlık yiyeceklerin hazırlanmasını sağlarken diğer yandan da Manisa’nın mahalle kültüründe önemli bir yere sahip olan dayanışma ve imece geleneğini yaşatıyor.
Kadınların odun ateşi başında sürdürdüğü bu buluşma, yalnızca yufkaların değil, bir mahallenin geçmişten bugüne taşıdığı ortak hafızanın da geleceğe aktarılma çabasını ortaya koyuyor.
