Sağlık Bakanlığı tarafından geliştirilen dijital altyapıyla hayata geçirilmesi planlanan sistem kapsamında ambalajlı gıdaların besin profili, A’dan E’ye kadar uzanan beş farklı kategori üzerinden değerlendirilecek.
Değerlendirme 100 gram veya 100 mililitre üzerinden yapılacak
Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından devreye alınan sistemde, ürünlerin 100 gram veya 100 mililitresindeki besin değerleri esas alınacak.
Hesaplama sırasında bazı besin öğeleri ürünün skorunu düşürürken, bazıları ise skoru yükseltecek. Şeker, tuz, doymuş yağ ve yüksek enerji içeriği olumsuz puanlama kapsamında değerlendirilecek.
Buna karşılık lif ve protein miktarı ile meyve ve sebze oranı, ürünün beslenme skorunu olumlu yönde etkileyecek.
Hesaplama sonucunda ürünün beslenme profiline karşılık gelen harf ve renk belirlenecek.
A en yüksek, E en düşük besin profilini gösterecek
Yeni sistemde ürünler beş ayrı kategoride sınıflandırılacak.
A: En olumlu besin profili
B: Olumlu besin profiline yakın
C: Orta düzey besin profili
D: Daha düşük besin profili
E: En düşük besin profili
Renkli gösterimde ise A kategorisinin yeşil, E kategorisinin ise kırmızı renkle ifade edilmesi planlanıyor.
Bu uygulamayla tüketicilerin ürünlerin arka yüzündeki ayrıntılı besin tablolarını tek tek incelemek yerine, ambalajın ön yüzünde yer alacak harf ve renk üzerinden ürünlerin besin profili hakkında hızlı bir fikir sahibi olması amaçlanıyor.
Katkı maddeleri ve NBŞ de değerlendirmeye alınacak
Beslenme Skoru hesaplamasında yalnızca ürünlerin besin değerleri dikkate alınmayacak. Ürünlerin içindekiler listesi de değerlendirme kapsamında yer alacak.
Bu kapsamda tatlandırıcılar, renklendiriciler ve nişasta bazlı şekerler (NBŞ) gibi bileşenlerin de skor üzerinde etkili olması öngörülüyor.
Glikoz veya fruktoz şurubu içeren ürünlere 4 olumsuz puan eklenmesi, belirli gıda boyalarını içeren ürünlerin ise elde ettiği skorun otomatik olarak bir basamak düşürülmesi planlanıyor.
Böylece ürünlerin yalnızca kalori, şeker veya yağ miktarlarının değil, içeriklerinin de genel besin profili içerisinde değerlendirilmesi hedefleniyor.
Etiketlerin denetimi Tarım ve Orman Bakanlığı’nda olacak
Sistemin dijital altyapısının Sağlık Bakanlığı tarafından sağlanması planlanırken, ürün ambalajlarında yer alan bilgilerin ve etiketlerin doğruluğuna yönelik denetimlerin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
Gıda üreticilerinin yeni sisteme uyum sağlayabilmesi ve gerekli ambalaj değişikliklerini yapabilmesi için bir geçiş süresi tanınması bekleniyor.
Ancak Beslenme Skoru uygulamasının zorunlu olarak yürürlüğe gireceği tarih henüz açıklanmadı.
Tüketici ürünleri tek bakışta karşılaştırabilecek
Sistemin hayata geçirilmesiyle birlikte tüketicilerin farklı ambalajlı gıdaların besin profillerini daha kolay karşılaştırabilmesi amaçlanıyor.
Ürünlerin ön yüzünde yer alması planlanan A, B, C, D ve E harfleri ile renkli gösterim, besin değerleri ve içeriklere dayalı hesaplama sonucunda belirlenecek.
Yeni uygulama, tüketici açısından ambalajlı gıdaların besin kalitesine ilişkin hızlı ve anlaşılır bir gösterge sunmayı hedeflerken, üreticiler açısından da ürün içerikleri ve etiketleme süreçlerinde yeni bir dönemin kapısını aralayacak.
