Emeklilikte Adalet Derneği, 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta girişi bulunan vatandaşların emeklilik şartlarının yeniden düzenlenmesi için çalışmalarını sürdürürken, dernek yöneticileri siyasilerle görüşerek konuya ilişkin bilgi alışverişinde bulunuyor.
Ancak şu aşamada kademeli emeklilik konusunda ortaya çıkmış resmi bir yasa taslağı ya da kesinleşmiş bir düzenleme bulunmuyor.
EYT sonrası kademeli emeklilik talebi
Emeklilikte Yaşa Takılanlar'a (EYT) ilişkin düzenlemenin hayata geçirilmesinin ardından gözler bu kez 8 Eylül 1999 sonrası sigorta başlangıcı bulunan vatandaşların durumuna çevrildi.
Emeklilikte Adalet Derneği, özellikle 8 Eylül 1999 ile 9 Eylül 1999 arasında yalnızca bir günlük sigorta başlangıcı farkının emeklilik tarihi açısından ortaya çıkardığı büyük farklılığa dikkat çekiyor.
Derneğin yaklaşımına göre, bir günlük fark nedeniyle bazı vatandaşların emeklilik için 17 ila 20 yıl daha fazla beklemek zorunda kalması, emeklilik sistemindeki adalet tartışmalarını beraberinde getiriyor.
Mevcut emeklilik şartları nasıl uygulanıyor?
8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi bulunanlar EYT kapsamında değerlendiriliyor. Bu grupta yaş şartı aranmazken kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıllık sigortalılık süresi ile sigorta başlangıç tarihine göre 5 bin ila 5 bin 975 gün arasında değişen prim şartları uygulanıyor.
9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigorta girişi bulunan kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaş ve 7 bin prim günü şartı bulunuyor. Alternatif olarak 25 yıl sigortalılık süresi ve 4 bin 500 prim günü üzerinden de emeklilik imkanı bulunuyor.
1 Mayıs 2008 sonrasında sigorta girişi bulunanlarda ise kadınlar için 58, erkekler için 60 yaştan başlayan emeklilik yaşı uygulanıyor. Bu grupta gerekli şartlara göre emeklilik yaşı kademeli olarak 65'e kadar yükseliyor ve 7 bin 200 prim günü şartı esas alınıyor.
EAD'nin kademeli emeklilik talebi
Emeklilikte Adalet Derneği ise emeklilik yaşının sigorta başlangıç yılına göre kademeli olarak artırılmasını istiyor.
Derneğin talep ettiği modele göre 1999-2000 yılları arasında sigorta girişi bulunan kadınların 43, erkeklerin ise 45 yaşında ve 6 bin 400 prim günüyle emekli olabilmesi öngörülüyor.
Bu modelde yaş ve prim şartları her yıl kademeli olarak yükseliyor.
2001 girişliler için kadınlarda 44, erkeklerde 46 yaş ve 6 bin 475 prim günü; 2002 girişliler için kadınlarda 45, erkeklerde 47 yaş ve 6 bin 550 prim günü talep ediliyor.
2003 yılında sigorta girişi bulunanlar için kadınlarda 46, erkeklerde 48 yaş ve 6 bin 625 prim günü; 2004 girişliler için kadınlarda 47, erkeklerde 49 yaş ve 6 bin 700 prim günü öngörülüyor.
2005 girişlilerde kadınlar için 48, erkekler için 50 yaş ve 6 bin 775 prim günü; 2006 girişlilerde kadınlar için 49, erkekler için 51 yaş ve 6 bin 850 prim günü talep ediliyor.
2007 yılı sigorta girişlileri için kadınlarda 50, erkeklerde 52 yaş ve 6 bin 925 prim günü; 2008 yılı girişlileri için ise kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7 bin prim günü şartı isteniyor.
Henüz resmi düzenleme yok
Kademeli emeklilik konusunda kamuoyundaki beklenti devam ederken, mevcut aşamada resmi olarak yürürlüğe girmiş veya yasalaşmış bir kademeli emeklilik düzenlemesi bulunmuyor.
Emeklilikte Adalet Derneği'nin siyasilerle gerçekleştirdiği görüşmeler ise konunun gündemde tutulmasını sağlıyor. Ancak dernek tarafından talep edilen yaş ve prim şartlarının şu an için bir yasa hükmü değil, talep edilen kademeli emeklilik modeli olduğu belirtiliyor.
