Osmanlı Padişahları ve Ölüm Nedenleri

Osman Gazi
Osmanlı Devleti'nin kurucusu ve ilk hükümdarı Osman Gazi, 13. yüzyılın ortalarında dünyaya geldi. Ertuğrul Gazi'nin oğlu olan Osman Bey, Söğüt ve çevresinde küçük bir uç beyliğini yönetirken Bizans sınırındaki fetihlerle Osmanlı Beyliği'nin temellerini attı. Bursa'nın fethine uzanan süreçte önemli bir rol oynadı.

Hüküm dönemi: Geleneksel tarihlendirmeye göre 1299–1324/1326.

Ölüm tarihi: 1324 veya 1326.

Ölüm nedeni: Osman Gazi'nin ölüm nedeni kesin olarak bilinmiyor. Bazı geleneksel anlatılarda gut, yani nikris hastalığından söz ediliyor. Ancak bu teşhisi doğrulayan kesin bir tıbbi belge bulunmuyor.

Defin yeri: Bursa, Osman Gazi Türbesi.

Orhan Gazi
Osmanlı'nın ikinci hükümdarı Orhan Gazi, babası Osman Gazi'nin ardından beyliğin yönetimini üstlendi. 1326'da Bursa'nın alınması, İznik ve İzmit'in Osmanlı topraklarına katılması onun döneminde gerçekleşti. Rumeli'ye ilk kalıcı Osmanlı geçişinin temelleri de bu yıllarda atıldı.

Hüküm dönemi: Geleneksel kronolojiye göre 1326–1362.

Ölüm tarihi: Mart 1362.

Ölüm nedeni: Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi'nde Halil İnalcık tarafından kaleme alınan biyografiye göre Orhan Gazi, Bursa'da veba nedeniyle hayatını kaybetti. Daha önce karaciğer rahatsızlığı yaşadığı da tarihi kayıtlarda belirtiliyor.

Defin yeri: Bursa, Orhan Gazi Türbesi.

I. Murad (Murad Hüdavendigâr)
Osmanlı'nın üçüncü hükümdarı I. Murad, Orhan Gazi ile Nilüfer Hatun'un oğludur. Onun döneminde Osmanlı Devleti Balkanlar'da önemli topraklar elde etti. Edirne'nin devletin başlıca yönetim merkezlerinden biri hâline gelmesi ve Balkan fetihlerinin hızlanması, saltanatının öne çıkan gelişmelerindendir.

Hüküm dönemi: 1362–1389.

Ölüm tarihi: 1389.

Ölüm nedeni: I. Murad, Birinci Kosova Savaşı sırasında veya hemen sonrasında öldürüldü. Geleneksel anlatıya göre Miloš Obilić adlı bir Sırp savaşçı tarafından hançerlendi. Olayın gerçekleşme biçimine ilişkin kaynaklarda farklı anlatımlar bulunuyor.

Defin yeri: Bursa, Muradiye'deki I. Murad Türbesi. Kosova'da da iç organlarının gömüldüğü kabul edilen bir makamı bulunmaktadır.

I. Bayezid (Yıldırım Bayezid)
Osmanlı'nın dördüncü hükümdarı Yıldırım Bayezid, Anadolu'daki siyasi birliği güçlendirmeye çalıştı ve İstanbul'u birkaç kez kuşattı. Ancak 1402 yılında Timur'la yaptığı Ankara Savaşı'nı kaybederek esir düştü. Bu yenilgi Osmanlı tarihinde Fetret Devri'nin başlamasına yol açtı.

Hüküm dönemi: 1389–1402.

Ölüm tarihi: 8 Mart 1403.

Ölüm nedeni: Yıldırım Bayezid, Timur'un esareti altındayken Akşehir'de hayatını kaybetti. Ölümüne ilişkin hastalık ve intihar iddiaları bulunmaktadır. Ancak zehir içerek intihar ettiği anlatısı kesinleşmiş bir tarihsel gerçek değildir.

Defin yeri: Bursa, Yıldırım Bayezid Türbesi.

İsa Çelebi (Fetret Devri)
Yıldırım Bayezid'in oğullarından İsa Çelebi, 1402 Ankara Savaşı sonrasında başlayan taht mücadelelerinde önemli rol oynadı. Bursa ve çevresinde hâkimiyet kurmaya çalıştı. Kardeşi Mehmed Çelebi karşısında yenilgiye uğradıktan sonra farklı Anadolu beyliklerinden destek aradı.

Mücadele dönemi: 1402–1405/1406.

Ölüm tarihi: 1405 veya 1406.

Ölüm nedeni: İsa Çelebi, yeniden Osmanlı topraklarına girdiğinde Eskişehir civarında Mehmed Çelebi'nin adamlarınca yakalanarak boğularak öldürüldü.

Defin yeri: Bursa, Yıldırım Bayezid Türbesi çevresi.

Tarihi bilgi: İsa Çelebi, Osmanlı'nın resmî 36 padişahı arasında sayılmaz. Fetret Devri'nde hükümdarlık mücadelesi veren şehzadelerden biridir.

Süleyman Çelebi (Fetret Devri)
Emir Süleyman olarak da tanınan Süleyman Çelebi, Ankara Savaşı'nın ardından Rumeli'de hâkimiyet kurdu. Edirne merkezli yönetimiyle Fetret Devri'nin en güçlü şehzadelerinden biri oldu. Ancak kardeşi Musa Çelebi'nin Rumeli'deki ilerleyişi karşısında üstünlüğünü kaybetti.

Mücadele dönemi: 1402–1411.

Ölüm tarihi: Şubat 1411.

Ölüm nedeni: Musa Çelebi'nin Edirne'yi ele geçirmesinin ardından İstanbul'a kaçmaya çalışan Süleyman Çelebi, Düğüncü köyü yakınlarında yakalanarak öldürüldü. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi bu olayın 1411 yılında yaşandığını kaydediyor.

Defin yeri: Bursa, I. Murad Türbesi çevresi.

Musa Çelebi (Fetret Devri)
Yıldırım Bayezid'in oğullarından Musa Çelebi, kardeşleri arasındaki taht mücadelesinde Rumeli'de önemli bir güç kazandı. Edirne'de hükümdarlığını ilan etti ve İstanbul'u kuşatmaya girişti. Ancak kardeşi Mehmed Çelebi ile yaptığı son mücadeleyi kaybetti.

Mücadele dönemi: Özellikle 1410–1413.

Ölüm tarihi: 5 Temmuz 1413.

Ölüm nedeni: Mehmed Çelebi karşısında yenilgiye uğrayan Musa Çelebi, kaçmaya çalışırken yakalandı. Kardeşinin emriyle boğularak öldürüldü.

Defin yeri: Bursa, Yıldırım Bayezid Türbesi.

Tarihi bilgi: Musa Çelebi'nin ortadan kaldırılmasıyla Fetret Devri sona erdi ve Mehmed Çelebi Osmanlı yönetiminde birliği sağladı.

I. Mehmed (Çelebi Mehmed)
Osmanlı'nın beşinci padişahı Çelebi Mehmed, Ankara Savaşı'nın ardından parçalanan devlet otoritesini yeniden kurmayı başardı. Bu nedenle tarihçiler tarafından Osmanlı Devleti'nin ikinci kurucusu olarak da değerlendirilir. Sekiz yıllık saltanatı boyunca Anadolu'da siyasi birliği güçlendirmek için çalıştı.

Hüküm dönemi: 1413–1421.

Ölüm tarihi: 26 Mayıs 1421.

Ölüm nedeni: Çelebi Mehmed, Edirne'de geçirdiği rahatsızlık sonrasında hayatını kaybetti. Tarihi anlatılarda av sırasında atından düştüğü veya felç geçirdiği belirtilse de ölümüne yol açan rahatsızlığın kesin tıbbi niteliği bilinmiyor.

Defin yeri: Bursa, Yeşil Türbe.

Dikkat çeken ayrıntı: Ölüm haberi, oğlu II. Murad'ın tahta güvenli biçimde geçebilmesi için bir süre gizli tutuldu.

II. Murad
Osmanlı'nın altıncı padişahı II. Murad, Çelebi Mehmed'in oğludur. Varna ve İkinci Kosova savaşlarında kazandığı başarılarla Osmanlı'nın Balkanlar'daki hâkimiyetini güçlendirdi. Fatih Sultan Mehmed'in babası olan hükümdar, bir dönem tahtı oğluna bıraksa da daha sonra yeniden devletin başına geçti.

Hüküm dönemi: 1421–1444 ve 1446–1451.

Ölüm tarihi: 3 Şubat 1451.

Ölüm nedeni: II. Murad, Edirne'de hastalanarak hayatını kaybetti. Tarihi kaynaklarda hastalığından söz edilmekle birlikte kesin ölüm nedeni konusunda farklı değerlendirmeler bulunuyor.

Defin yeri: Bursa, Muradiye Külliyesi.

Dikkat çeken ayrıntı: Vasiyeti doğrultusunda türbesinin orta bölümünün üzeri açık bırakıldı.

II. Mehmed (Fatih Sultan Mehmed)
Osmanlı'nın yedinci padişahı Fatih Sultan Mehmed, 1432 yılında Edirne'de doğdu. 1453'te İstanbul'u fethederek Bizans İmparatorluğu'na son verdi. Balkanlar ve Anadolu'daki fetihlerle Osmanlı Devleti'ni geniş bir imparatorluk hâline getirdi.

Hüküm dönemi: 1444–1446 ve 1451–1481.

Ölüm tarihi: 3 Mayıs 1481.

Ölüm nedeni: Fatih Sultan Mehmed, yeni bir sefere çıktığı sırada Gebze yakınlarındaki Hünkâr Çayırı bölgesinde hayatını kaybetti. Nikris yani gut hastalığının ölümünde etkili olduğu yaygın görüştür. Zehirlendiğine ilişkin iddialar da bulunmakla birlikte bu iddialar kesin biçimde kanıtlanmış değildir.

Defin yeri: İstanbul, Fatih Camii haziresindeki Fatih Türbesi.

II. Bayezid
Fatih Sultan Mehmed'in oğlu II. Bayezid, kardeşi Cem Sultan ile yaşadığı taht mücadelesinin ardından Osmanlı hükümdarı oldu. Saltanatı boyunca devletin iç düzenine ve kültürel faaliyetlere önem verdi. Yaşlılık döneminde oğlu Yavuz Sultan Selim lehine tahttan çekilmek zorunda kaldı.

Hüküm dönemi: 1481–1512.

Ölüm tarihi: Mayıs 1512.

Ölüm nedeni: II. Bayezid, tahttan ayrıldıktan sonra Dimetoka'ya giderken Çorlu yakınlarında hayatını kaybetti. Yaşlılık ve hastalık nedeniyle öldüğü düşünülüyor. Bazı tarihi kaynaklarda zehirlenmiş olabileceği de ileri sürülüyor ancak bu iddia kesinleşmiş değil.

Defin yeri: İstanbul, Bayezid Camii haziresi.

I. Selim (Yavuz Sultan Selim)
Osmanlı'nın dokuzuncu padişahı Yavuz Sultan Selim, sekiz yıllık saltanatı boyunca Osmanlı sınırlarını büyük ölçüde genişletti. Çaldıran, Mercidâbık ve Ridâniye savaşlarıyla Safevî ve Memlük güçlerine karşı önemli zaferler elde etti. Suriye, Mısır ve Hicaz'ın Osmanlı yönetimine girmesi onun döneminde gerçekleşti.

Hüküm dönemi: 1512–1520.

Ölüm tarihi: 22 Eylül 1520.

Ölüm nedeni: Yavuz Sultan Selim, sırtında ortaya çıkan ve tarihî kaynaklarda "şirpençe" veya "aslan pençesi" olarak anılan ağır bir çıban hastalığının ardından hayatını kaybetti. Hastalığın ilerlemesi sağlığını ciddi biçimde bozdu.

Defin yeri: İstanbul, Yavuz Sultan Selim Camii haziresindeki türbesi.

I. Süleyman (Kanuni Sultan Süleyman)
Osmanlı'nın onuncu padişahı Kanuni Sultan Süleyman, 1494 veya 1495 yılında Trabzon'da doğdu. Babası Yavuz Sultan Selim, annesi Hafsa Sultan'dır. Osmanlı tarihinin en uzun süre tahtta kalan hükümdarı olan Kanuni, Belgrad'ın fethi, Rodos'un alınması ve Mohaç Zaferi gibi önemli askerî başarılara imza attı.

Hüküm dönemi: 1520–1566.

Ölüm tarihi: 7 Eylül 1566.

Ölüm nedeni: Kanuni Sultan Süleyman, Macaristan'daki Zigetvar Kuşatması sırasında ordugâhında hayatını kaybetti. İlerlemiş yaşı ve sağlık sorunlarının ölümünde etkili olduğu kabul ediliyor. Beyin kanamasından öldüğü iddiası ise kesin olarak doğrulanmış değil.

Defin yeri: İstanbul, Süleymaniye Camii haziresi.

Dikkat çeken ayrıntı: Kanuni'nin ölümü, kuşatma tamamlanıncaya kadar ordunun moralinin bozulmaması amacıyla bir süre gizli tutuldu.

II. Selim (Sarı Selim)
Osmanlı'nın on birinci padişahı II. Selim, Kanuni Sultan Süleyman ile Hürrem Sultan'ın oğludur. Babasının ölümünün ardından 1566 yılında tahta çıktı. Onun döneminde Kıbrıs fethedildi. Ancak Osmanlı donanması 1571'de İnebahtı Deniz Savaşı'nda ağır bir yenilgi yaşadı.

Hüküm dönemi: 1566–1574.

Ölüm tarihi: 15 Aralık 1574.

Ölüm nedeni: II. Selim'in ölümünden önce hamamda düşerek yaralandığı ve bu olayın ardından sağlık durumunun kötüleştiği yönünde tarihî anlatımlar bulunuyor. Ancak ölümünün yalnızca düşmeye bağlı iç kanamadan kaynaklandığı kesin olarak söylenemiyor.

Defin yeri: İstanbul, Ayasofya haziresindeki II. Selim Türbesi.

III. Murad
Osmanlı'nın on ikinci padişahı III. Murad, II. Selim ile Nurbanu Sultan'ın oğludur. 1574 yılında tahta çıkan hükümdarın döneminde Osmanlı-Safevî savaşları yaşandı ve devletin doğu sınırlarında genişlemeler gerçekleşti. Saray hayatı ve sanat faaliyetleri de onun döneminde önemli bir yer tuttu.

Hüküm dönemi: 1574–1595.

Ölüm tarihi: 17 Ocak 1595.

Ölüm nedeni: III. Murad'ın ölümüne ilişkin kaynaklarda farklı hastalıklardan söz ediliyor. Dönemin tarihçisi Selânikî mesane rahatsızlığından, başka kaynaklar mide ve böbrek sorunlarından bahsediyor. Bu nedenle prostat kanserinden öldüğünü kesin biçimde söylemek doğru değil.

Defin yeri: İstanbul, Ayasofya haziresi.

III. Mehmed
Osmanlı'nın on üçüncü padişahı III. Mehmed, babası III. Murad'ın ölümünden sonra 1595 yılında tahta çıktı. Saltanatının en önemli askerî gelişmelerinden biri 1596'daki Haçova Meydan Muharebesi oldu. III. Mehmed, Osmanlı hükümdarları arasında ordunun başında sefere çıkan son dönem padişahlarından biridir.

Hüküm dönemi: 1595–1603.

Ölüm tarihi: 22 Aralık 1603.

Ölüm nedeni: III. Mehmed, İstanbul'da geçirdiği ani bir rahatsızlık sonrasında hayatını kaybetti. Bazı anlatılarda kalp krizi ihtimali öne çıkarılsa da kesin bir tıbbi teşhis bulunmuyor.

Defin yeri: İstanbul, Ayasofya haziresindeki III. Mehmed Türbesi.

I. Ahmed
Osmanlı'nın on dördüncü padişahı I. Ahmed, III. Mehmed'in oğludur. Henüz 13 yaşındayken tahta çıktı. Saltanatı boyunca Safevîler ve Avusturya ile mücadeleler yaşandı. İstanbul'da kendi adını taşıyan Sultanahmet Camii'nin yaptırılması, döneminin en önemli mimari gelişmelerinden biridir.

Hüküm dönemi: 1603–1617.

Ölüm tarihi: 22 Kasım 1617.

Ölüm nedeni: I. Ahmed, 27 yaşında geçirdiği ağır bir hastalığın ardından hayatını kaybetti. Türk Tarih Kurumu'nun padişah biyografisinde ölüm nedeni tifüs olarak belirtiliyor.

Defin yeri: İstanbul, Sultanahmet Camii haziresindeki I. Ahmed Türbesi.

I. Mustafa
Osmanlı'nın on beşinci padişahı I. Mustafa, III. Mehmed'in oğludur. Ağabeyi I. Ahmed'in ölümünün ardından tahta çıktı. Ruhsal ve davranışsal sorunlar yaşadığına ilişkin tarihî kayıtlar nedeniyle iki kez tahttan indirildi. Hayatının büyük bölümünü sarayda gözetim altında geçirdi.

Hüküm dönemi: 1617–1618 ve 1622–1623.

Ölüm tarihi: 20 Ocak 1639.

Ölüm nedeni: I. Mustafa'nın sara, yani epilepsi nöbeti sırasında hayatını kaybettiği yönünde anlatımlar bulunuyor. Ancak ölümüne ilişkin kesin bir tıbbi teşhis ortaya konulamıyor.

Defin yeri: İstanbul, Ayasofya yakınındaki Mustafa I ve İbrahim Türbesi.

Tarihi bilgi: Halk arasında kullanılan "Deli Mustafa" ifadesi tarihî bir lakaptır; günümüz tıp anlayışıyla bir tanı olarak değerlendirilmemelidir.

II. Osman (Genç Osman)
Osmanlı'nın on altıncı padişahı Genç Osman, I. Ahmed'in oğludur. Henüz 14 yaşındayken tahta çıktı. Hotin Seferi'nin ardından orduda değişiklikler yapmayı düşündüğü yönündeki gelişmeler, yeniçerilerle arasındaki gerilimi artırdı.

Hüküm dönemi: 1618–1622.

Ölüm tarihi: 20 Mayıs 1622.

Ölüm nedeni: Yeniçeri ayaklanmasının ardından tahttan indirilen Genç Osman, Yedikule'de boğularak öldürüldü. Olayda eski sadrazam Kara Davud Paşa ve beraberindekiler rol oynadı.

Defin yeri: İstanbul, Sultanahmet Camii haziresindeki I. Ahmed Türbesi.

Dikkat çeken ayrıntı: Genç Osman'ın öldürülmesi, Osmanlı tarihinde bir padişahın isyancılar tarafından tahttan indirilerek öldürüldüğü en çarpıcı olaylardan biri oldu.

IV. Murad
Osmanlı'nın on yedinci padişahı IV. Murad, I. Ahmed ile Kösem Sultan'ın oğludur. 1623 yılında çocuk yaşta tahta çıktı. Yönetimde otoriteyi yeniden sağlamaya çalıştı. Bağdat'ın 1638'de Safevîlerden geri alınması saltanatının en önemli askerî başarısı oldu.

Hüküm dönemi: 1623–1640.

Ölüm tarihi: 8 Şubat 1640.

Ölüm nedeni: IV. Murad'ın ölümünün karaciğer rahatsızlığı veya gut hastalığıyla ilişkili olabileceği öne sürülüyor. Bazı modern yorumlarda siroz ihtimalinden söz edilse de ölüm nedeni kesin olarak belirlenmiş değil.

Defin yeri: İstanbul, Sultanahmet Camii haziresindeki I. Ahmed Türbesi.

Sultan İbrahim
Osmanlı'nın on sekizinci padişahı Sultan İbrahim, I. Ahmed ile Kösem Sultan'ın oğludur. Ağabeyi IV. Murad'ın ölümünün ardından 1640 yılında tahta çıktı. Saltanatının son yıllarında devlet yönetiminde yaşanan sorunlar, askerî ve siyasi muhalefetin büyümesine neden oldu.

Hüküm dönemi: 1640–1648.

Ölüm tarihi: 18 Ağustos 1648.

Ölüm nedeni: Sultan İbrahim, 1648 yılında tahttan indirildikten sonra yeniden hükümdar yapılabileceği endişesiyle devlet ileri gelenlerinin aldığı karar sonucunda boğularak öldürüldü.

Defin yeri: İstanbul, Ayasofya yakınındaki Sultan İbrahim Türbesi.

IV. Mehmed (Avcı Mehmed)
Osmanlı'nın on dokuzuncu padişahı IV. Mehmed, Sultan İbrahim ile Turhan Sultan'ın oğludur. Henüz çocuk yaşta tahta geçti. Uzun saltanatı boyunca Köprülü ailesinden sadrazamlar devlet yönetiminde önemli rol üstlendi. Avcılığa merakı nedeniyle "Avcı Mehmed" olarak tanındı.

Hüküm dönemi: 1648–1687.

Ölüm tarihi: 6 Ocak 1693 tarihi bazı kaynaklarda yer alsa da Türk Tarih Kurumu 6 Aralık 1693 tarihini kaydeder.

Ölüm nedeni: IV. Mehmed, tahttan indirilmesinden yıllar sonra Edirne'de hayatını kaybetti. Zatürre geçirdiği yönünde anlatımlar olmakla birlikte ölümüne neden olan hastalık kesin olarak belgelenmiş değil.

Defin yeri: İstanbul, Yeni Cami'deki Turhan Sultan Türbesi.

II. Süleyman
Osmanlı'nın yirminci padişahı II. Süleyman, Sultan İbrahim'in oğludur. Yaklaşık kırk yıl boyunca sarayda kapalı bir hayat sürdürdükten sonra 1687 yılında tahta çıktı. Saltanatında Osmanlı'nın Avrupa'daki askerî mücadeleleri devam etti.

Hüküm dönemi: 1687–1691.

Ölüm tarihi: 22 Haziran 1691.

Ölüm nedeni: II. Süleyman'ın son yılları ağır sağlık sorunlarıyla geçti. Uzun süre yatağa bağımlı yaşadığı ve giderek güçsüzleştiği biliniyor. Böbrek yetmezliği ihtimali bazı anlatılarda yer alsa da kesin ölüm nedeni doğrulanmış değil.

Defin yeri: İstanbul, Kanuni Sultan Süleyman Türbesi.

II. Ahmed
Osmanlı'nın yirmi birinci padişahı II. Ahmed, Sultan İbrahim'in oğludur. Ağabeyi II. Süleyman'ın ölümünün ardından 1691 yılında tahta çıktı. Saltanatı, Osmanlı'nın Avusturya ve diğer Avrupa devletleriyle mücadele ettiği zorlu bir döneme denk geldi.

Hüküm dönemi: 1691–1695.

Ölüm tarihi: 6 Şubat 1695.

Ölüm nedeni: II. Ahmed, uzun süredir devam eden sağlık sorunları sonrasında Edirne'de hayatını kaybetti. Kaynaklarda hastalık ve vücudunda oluşan şişliklerden bahsedilmekle birlikte kesin ölüm nedeni konusunda farklı değerlendirmeler bulunuyor.

Defin yeri: İstanbul, Kanuni Sultan Süleyman Türbesi.

II. Mustafa
Osmanlı'nın yirmi ikinci padişahı II. Mustafa, IV. Mehmed'in oğludur. 1695'te tahta çıktı ve ordunun başında sefere çıkmaya önem verdi. Onun döneminde 1699 Karlofça Antlaşması imzalandı. 1703'teki Edirne Vakası'nın ardından tahttan indirildi.

Hüküm dönemi: 1695–1703.

Ölüm tarihi: 29 Aralık 1703.

Ölüm nedeni: II. Mustafa, tahttan indirilmesinden birkaç ay sonra hayatını kaybetti. Ölümünde hastalık ve yaşadığı ağır siyasi sürecin etkili olduğu düşünülüyor. Prostat kanserinden öldüğü yönündeki iddia kesin olarak doğrulanmış değil.

Defin yeri: İstanbul, Yeni Cami'deki Turhan Sultan Türbesi.

III. Ahmed
Osmanlı'nın yirmi üçüncü padişahı III. Ahmed, IV. Mehmed'in oğludur. 1703 yılında tahta çıktı. Lale Devri olarak bilinen kültürel ve diplomatik gelişmeler onun saltanatında yaşandı. 1730'daki Patrona Halil İsyanı sonrasında tahttan indirildi.

Hüküm dönemi: 1703–1730.

Ölüm tarihi: 1 Temmuz 1736.

Ölüm nedeni: III. Ahmed, tahttan indirildikten sonra yaşamını sarayda sürdürdü ve 1736 yılında hayatını kaybetti. Şeker hastalığı nedeniyle öldüğü ileri sürülse de kesin ölüm nedeni hakkında güvenilir tıbbi kanıt bulunmuyor.

Defin yeri: İstanbul, Yeni Cami'deki Turhan Sultan Türbesi.

I. Mahmud
Osmanlı'nın yirmi dördüncü padişahı I. Mahmud, II. Mustafa'nın oğludur. Patrona Halil İsyanı sonrasında 1730'da tahta çıktı. Saltanatında Osmanlı ordusunda yenileşme çalışmaları yürütüldü ve Avrupa devletleriyle çeşitli askerî mücadeleler yaşandı.

Hüküm dönemi: 1730–1754.

Ölüm tarihi: 13 Aralık 1754.

Ölüm nedeni: I. Mahmud, cuma namazı dönüşünde geçirdiği ani rahatsızlığın ardından hayatını kaybetti. Ölümünün felç veya beyinle ilgili ani bir sağlık sorunundan kaynaklandığı yönünde değerlendirmeler bulunuyor. Attan düşerek öldüğü anlatısı kesinleşmiş bir bilgi değildir.

Defin yeri: İstanbul, Yeni Cami'deki Turhan Sultan Türbesi.

III. Osman
Osmanlı'nın yirmi beşinci padişahı III. Osman, II. Mustafa'nın oğludur. 1754 yılında I. Mahmud'un ölümünden sonra tahta çıktı. Hükümdar olmadan önce hayatının büyük bölümünü sarayda gözetim altında geçirdi. Kısa saltanatı döneminde İstanbul'daki Nuruosmaniye Camii tamamlandı.

Hüküm dönemi: 1754–1757.

Ölüm tarihi: 30 Ekim 1757.

Ölüm nedeni: III. Osman, 58 yaşında hayatını kaybetti. Ölümüne ilişkin bazı tarihî anlatımlarda felç veya ani bir rahatsızlıktan söz ediliyor. Ancak kesin tıbbi ölüm nedeni bilinmiyor.

Defin yeri: İstanbul, Yeni Cami'deki Turhan Sultan Türbesi.

III. Mustafa
Osmanlı'nın yirmi altıncı padişahı III. Mustafa, III. Ahmed'in oğludur. 1757 yılında tahta çıktı. Saltanatı boyunca devletin askerî gücünü artırmaya yönelik çalışmalar yürüttü. Ancak 1768'de başlayan Osmanlı-Rus Savaşı, hükümdarlığının son yıllarında ciddi sorunlara yol açtı.

Hüküm dönemi: 1757–1774.

Ölüm tarihi: 21 Ocak 1774.

Ölüm nedeni: III. Mustafa'nın sağlık durumu, Osmanlı-Rus Savaşı'nda yaşanan ağır gelişmelerin ardından kötüleşti. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi'nde savaşın yarattığı sıkıntıların hükümdarın sağlığını bozduğu belirtiliyor. Ancak yalnızca üzüntüden öldüğünü kesin bir tıbbi teşhis gibi değerlendirmek doğru değil.

Defin yeri: İstanbul, Laleli Camii haziresindeki III. Mustafa Türbesi.

I. Abdülhamid
Osmanlı'nın yirmi yedinci padişahı I. Abdülhamid, III. Ahmed'in oğludur. 1774 yılında tahta çıktığında Osmanlı Devleti, Rusya karşısında ciddi askerî ve siyasi sorunlarla karşı karşıyaydı. Saltanatı boyunca ordunun güçlendirilmesi ve devlet yönetiminin düzenlenmesi için çalışmalar yürüttü.

Hüküm dönemi: 1774–1789.

Ölüm tarihi: 7 Nisan 1789.

Ölüm nedeni: I. Abdülhamid, Osmanlı-Rus Savaşı'nın devam ettiği günlerde İstanbul'da hayatını kaybetti. Ağır askerî kayıpların hükümdarı derinden etkilediği aktarılıyor. Ölümüne ani bir felç veya beyin kanamasının yol açtığı yönünde anlatımlar bulunmakla birlikte kesin tıbbi neden bilinmiyor.

Defin yeri: İstanbul, Bahçekapı'daki I. Abdülhamid Türbesi.

III. Selim
Osmanlı'nın yirmi sekizinci padişahı III. Selim, III. Mustafa'nın oğludur. 1789 yılında tahta çıktı. Nizam-ı Cedid adı verilen reform hareketleriyle orduyu ve devlet kurumlarını modernleştirmeye çalıştı. Ancak yeni düzenlemeler özellikle yeniçeriler arasında büyük tepkiyle karşılandı.

Hüküm dönemi: 1789–1807.

Ölüm tarihi: 28 Temmuz 1808.

Ölüm nedeni: 1807'de Kabakçı Mustafa İsyanı sonrasında tahttan indirilen III. Selim, 1808 yılında Alemdar Mustafa Paşa'nın kendisini yeniden tahta çıkarmaya yönelik girişimi sırasında IV. Mustafa taraftarlarınca öldürüldü. Sarayda kılıç ve kesici silahlarla saldırıya uğradı.

Defin yeri: İstanbul, Laleli Camii haziresi.

Dikkat çeken ayrıntı: III. Selim'in öldürülmesinden sonra tahta II. Mahmud çıktı.

IV. Mustafa
Osmanlı'nın yirmi dokuzuncu padişahı IV. Mustafa, I. Abdülhamid'in oğludur. 1807 yılında Kabakçı Mustafa İsyanı sonrasında III. Selim'in tahttan indirilmesiyle hükümdar oldu. Ancak saltanatı bir yıldan biraz fazla sürdü.

Hüküm dönemi: 1807–1808.

Ölüm tarihi: 17 Kasım 1808.

Ölüm nedeni: Alemdar Mustafa Paşa'nın müdahalesinin ardından IV. Mustafa tahttan indirildi ve yerine II. Mahmud geçti. Daha sonra II. Mahmud'a karşı yeni bir taht değişikliği girişiminin gündeme gelmesi üzerine IV. Mustafa'nın öldürülmesine karar verildi. Devrik hükümdar boğularak öldürüldü.

Defin yeri: İstanbul, Eminönü'ndeki Bahçekapı bölgesinde bulunan I. Abdülhamid Türbesi.

II. Mahmud
Osmanlı'nın otuzuncu padişahı II. Mahmud, I. Abdülhamid'in oğludur. 1808 yılında tahta çıktı. Osmanlı yönetiminde köklü değişiklikler gerçekleştirdi. 1826 yılında Yeniçeri Ocağı'nı kaldırması, saltanatının en önemli gelişmelerinden biri oldu.

Hüküm dönemi: 1808–1839.

Ölüm tarihi: 1 Temmuz 1839.

Ölüm nedeni: II. Mahmud, uzun süren sağlık sorunlarının ardından İstanbul'da hayatını kaybetti. Tarihi kaynaklarda verem hastalığı önemli bir ölüm nedeni olarak gösteriliyor. Bununla birlikte son dönemindeki sağlık sorunlarının birden fazla hastalıkla ilişkili olabileceği değerlendiriliyor.

Defin yeri: İstanbul, Divanyolu'ndaki II. Mahmud Türbesi.

Sultan Abdülmecid
Osmanlı'nın otuz birinci padişahı Sultan Abdülmecid, II. Mahmud'un oğludur. 1839 yılında tahta çıktı. Aynı yıl Tanzimat Fermanı ilan edildi. Onun döneminde Osmanlı Devleti'nde hukuk, eğitim, yönetim ve askerî alanlarda önemli değişiklikler yaşandı.

Hüküm dönemi: 1839–1861.

Ölüm tarihi: 25 Haziran 1861.

Ölüm nedeni: Sultan Abdülmecid, verem hastalığı olarak bilinen tüberküloz nedeniyle hayatını kaybetti. Hastalığı ilerledikçe sağlık durumu ağırlaştı ve 38 yaşında vefat etti.

Defin yeri: İstanbul, Yavuz Sultan Selim Camii haziresindeki Sultan Abdülmecid Türbesi.

Sultan Abdülaziz
Osmanlı'nın otuz ikinci padişahı Sultan Abdülaziz, II. Mahmud'un oğludur. 1861 yılında tahta çıktı. Saltanatında Osmanlı donanmasının güçlendirilmesine büyük önem verdi. Avrupa ülkelerini ziyaret eden ilk Osmanlı padişahı olarak da tarihe geçti.

Hüküm dönemi: 1861–1876.

Ölüm tarihi: 4 Haziran 1876.

Ölüm nedeni: Sultan Abdülaziz'in ölümü, Osmanlı tarihinin en fazla tartışılan olaylarından biridir. 30 Mayıs 1876'da tahttan indirilen hükümdar, birkaç gün sonra Feriye Sarayı'nda bilekleri kesilmiş hâlde ölü bulundu.

İlk resmî incelemede intihar ettiği sonucuna varıldı. Ancak daha sonra cinayete kurban gittiği iddiası gündeme geldi. II. Abdülhamid döneminde olay yeniden soruşturuldu ve Yıldız Mahkemesi'nde yargılamalar yapıldı.

Defin yeri: İstanbul, II. Mahmud Türbesi.

V. Murad
Osmanlı'nın otuz üçüncü padişahı V. Murad, Sultan Abdülmecid'in oğludur. Amcası Sultan Abdülaziz'in tahttan indirilmesinin ardından 1876 yılında hükümdar oldu. Ancak yaşadığı ağır ruhsal sorunlar ve yönetimi sürdüremeyeceği yönündeki değerlendirmeler sonucunda yaklaşık üç ay sonra tahttan indirildi.

Hüküm dönemi: 30 Mayıs–31 Ağustos 1876.

Ölüm tarihi: 29 Ağustos 1904.

Ölüm nedeni: V. Murad, uzun yıllar Çırağan Sarayı'nda gözetim altında yaşadıktan sonra hayatını kaybetti. Şeker hastalığının sağlık durumunu olumsuz etkilediği yönünde bilgiler bulunsa da kesin ölüm nedeninin yalnızca diyabet olduğu söylenemiyor.

Defin yeri: İstanbul, Yeni Cami'deki Cedid Havatin Türbesi.

II. Abdülhamid
Osmanlı'nın otuz dördüncü padişahı II. Abdülhamid, Sultan Abdülmecid'in oğludur. 1876 yılında tahta çıktı. Saltanatı sırasında I. Meşrutiyet ilan edildi, ardından Meclis-i Mebusan kapatıldı. 1908'de II. Meşrutiyet'in ilanından sonra 1909 yılında tahttan indirildi.

Hüküm dönemi: 1876–1909.

Ölüm tarihi: 10 Şubat 1918.

Ölüm nedeni: II. Abdülhamid, yaşamının son yıllarını geçirdiği Beylerbeyi Sarayı'nda hayatını kaybetti. Ölümünden önce sağlık sorunları yaşadığı biliniyor. Zatürre veya başka bir ağır enfeksiyon geçirdiği yönündeki anlatımlar bulunsa da kesin ölüm nedenine ilişkin farklı bilgiler mevcut.

Defin yeri: İstanbul, II. Mahmud Türbesi.

Dikkat çeken ayrıntı: II. Abdülhamid, 1909'da tahttan indirildikten sonra önce Selanik'te, ardından İstanbul'da gözetim altında yaşadı.

V. Mehmed Reşad
Osmanlı'nın otuz beşinci padişahı V. Mehmed Reşad, Sultan Abdülmecid'in oğludur. 1909 yılında II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesinin ardından hükümdar oldu. Saltanatı Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı gibi Osmanlı Devleti'nin geleceğini belirleyen büyük gelişmelere sahne oldu.

Hüküm dönemi: 1909–1918.

Ölüm tarihi: 3 Temmuz 1918.

Ölüm nedeni: V. Mehmed Reşad, uzun süren sağlık sorunlarının ardından İstanbul'da hayatını kaybetti. Şeker hastalığı ve buna bağlı rahatsızlıkların ölümünde etkili olduğu yönünde bilgiler bulunuyor.

Defin yeri: İstanbul, Eyüpsultan'daki Sultan Reşad Türbesi.

VI. Mehmed (Vahdettin)
Osmanlı Devleti'nin otuz altıncı ve son padişahı olan VI. Mehmed Vahdettin, Sultan Abdülmecid'in oğludur. 1918 yılında tahta çıktığında Birinci Dünya Savaşı'nın sonuna gelinmişti. Saltanatı sırasında Mondros Mütarekesi imzalandı ve Anadolu'da Millî Mücadele başladı.

Hüküm dönemi: 1918–1922.

Ölüm tarihi: 16 Mayıs 1926.

Ölüm nedeni: 1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasının ardından yurt dışına çıkan Vahdettin, İtalya'nın Sanremo kentinde hayatını kaybetti. Ölümünün kalp rahatsızlığına bağlı olduğu kabul ediliyor.

Defin yeri: Suriye, Şam'daki Sultan Selim Camii haziresi.

Dikkat çeken ayrıntı: Vahdettin'in ölümüyle Osmanlı hanedanının eski padişahları arasında hayatta kalan son hükümdar da yaşamını yitirmiş oldu.