Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından hayata geçirilen sistemle, depozitolu içecek ambalajlarının geri dönüşüme kazandırılması ve vatandaşlara ekonomik katkı sağlanması hedefleniyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sistemin kullanımıyla ilgili sosyal medya hesabından görüntülü bir bilgilendirme paylaşarak vatandaşlara DOA uygulamasının işleyişini anlattı. Kurum, "DOA Makineleri nasıl kullanılacak? İşte adım adım tüm detaylar." ifadelerini kullandı.
Emine Erdoğan'ın himayesinde yürütülen Sıfır Atık Hareketi kapsamında geliştirilen sistem, plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının çöpe atılmadan geri dönüşüm zincirine dahil edilmesini amaçlıyor.
Böylece hem doğal kaynakların daha verimli kullanılması hem de geri dönüştürülebilir atıkların ekonomiye yeniden kazandırılması hedefleniyor.
Sistemi kullanmak isteyen vatandaşların öncelikle DOA dijital uygulamasını cep telefonlarına indirmesi gerekiyor.
DOA logosu bulunan içecek ambalajları, sisteme entegre depozito iade makinelerinde uygulama üzerinden oluşturulan QR kod okutulduktan sonra teslim ediliyor. İade edilen her ambalaj karşılığında kazanılan teşvik tutarı, kullanıcının dijital cüzdanına aktarılıyor.
Dijital cüzdanda biriken bakiyeler ATM'lerden nakit olarak çekilebildiği gibi alışverişlerde de kullanılabiliyor.
DOA sistemi ilk olarak 2025 yılının şubat ayında Sakarya'da pilot uygulama olarak başlatılmış, aynı yıl temmuz ayında "7 Bölge 7 İl" modeliyle yaygınlaştırılmıştı.
Pilot uygulama döneminde ambalaj başına 0,25 TL olarak uygulanan teşvik bedeli, sistemin Türkiye geneline yayılmasıyla birlikte 1 TL'ye yükseltildi.
Yetkililer, DOA sisteminin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla yılda yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri dönüşüme kazandırılmasının ve Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar liralık katkı sağlanmasının hedeflendiğini belirtiyor.
Sisteme günlük bin adet atık şişe yükleyen bir vatandaş 1000 TL kazanmış olacak.