Modern yaşamın getirdiği yoğun stres, insan vücudunda ardında pek çok tahribat bırakırken, bunların en sinsilerinden biri de diş sıkma ve gıcırdatma olarak bilinen bruksizm rahatsızlığı. Yapılan araştırmalar, nerdeyse her dört kişiden birinin bu sorunla karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor. Ancak birçok kişi, dişlerinde kalıcı hasarlar oluşana veya şiddetli ağrılar hissedene kadar durumun farkına bile varmıyor.
İngiliz Diş ve Uyku Tıbbı Derneği (BSDSM) Başkanı Dr. Aditi Desai, özellikle günümüzün stresli yaşam koşulları nedeniyle diş sıkma vakalarında belirgin bir artış yaşandığına dikkat çekiyor. Diş hekimleri, sürekli diş sıkmaya bağlı olarak dişleri erimeye veya kırılma riskine giren genç hastaların sayısındaki artıştan endişe duyuyor.
Çoğunlukla travma ve stresin tetiklediği bruksizm; "savaş ya da kaç" modunun bir yansıması olarak ortaya çıkıyor. Uzmanlar, gün boyu biriken stresin ve gerginliğin, çene kasları aracılığıyla gece boyunca serbest bırakılmaya çalışıldığını belirtiyor. Her ne kadar bazı durumlarda tükürük üretimi veya nefes yolunu açık tutma gibi fizyolojik bir hayatta kalma refleksi olsa da, uzun vadede kronik çene ağrısı, uyku bozuklukları ve diş kaybına yol açabiliyor.
Geceleri yaşadığı şiddetli diş sıkma nedeniyle yüz şekli değişen ve dişleri kırılma noktasına gelen 31 yaşındaki Ella, yaşadığı kabusu şu sözlerle anlatıyor: "Çok acı çekiyordum. Yüzümün şekli değişmişti ve dişlerim yok olmaya başlıyordu. Sonunda masseter kaslarıma Botox enjeksiyonu yaptırmaya karar verdim. İşlem kaslarımı gevşetti, gerginliği aldı; son birkaç aydır ilk kez deliksiz ve dinlenmiş uyuyabiliyorum."
Diş hekimliği ve uyku tıbbı uzmanları, bruksizm tedavisinin yalnızca semptomları bastırmakla kalmayıp, altta yatan kök nedenlerin (stres, uyku apnesi vb.) de mutlaka araştırılması gerektiğini vurguluyor. Çok disiplinli bir yaklaşım gerektiren bu soruna karşı önerilen başlıca çözüm yolları şöyle sıralanıyor:
-
Fiziksel Koruma: Dişleri korumak için gece kullanılan özel ağız koruyucuları.
-
Medikal Müdahaleler: Şiddetli vakalarda çene kaslarını rahatlatan Botox uygulamaları veya uyku apnesi için CPAP cihazları.
-
Psikolojik Destek: Stresi yönetmek adına Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), meditasyon ve konuşma terapileri.
-
Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Alkol tüketimini azaltmak, düzenli egzersiz yapmak ve ekran süresini sınırlandırmak.
Sabahları yorgun uyanıyor, şakaklarınızda veya çenenizde açıklanamayan bir sertlik hissediyorsanız, bu durumun ardında yatan bruksizm riskine karşı bir uzmana başvurmak hayati önem taşıyor.
