Denizli’nin Çivril ilçesinde elma üretimi yapan Işıklı Mahallesi Muhtarı Serkan Aymaz, tarımsal üretimde artan maliyetler ile ürün fiyatlarındaki gerilemenin çiftçiyi zor durumda bıraktığını söyledi.
Bu yıl bahçesinden 70 ila 100 ton arasında elma hasadı beklediğini belirten Aymaz, mevcut fiyatlarla üreticinin emeğinin karşılığını almakta zorlandığını ifade etti.
Seyreltme elması tarlada kaldı
Üretim sürecinin en önemli gider kalemlerinden birinin işçilik olduğunu belirten Aymaz, seyreltme döneminde elde edilen elmaların düşük fiyat nedeniyle toplanamadığını söyledi.
Geçen yıl 6 lira seviyesinde olan seyreltme elmasının bu yıl 3 liraya kadar gerilediğini belirten Aymaz, işçilik maliyetlerinin ise bunun çok üzerinde kaldığını dile getirdi.
Aymaz, erkek işçilerin günlük yevmiyesinin 2 bin lira, kadın işçilerin yevmiyesinin ise bin 500 lira olduğunu belirterek, “Bu fiyatlarla seyreltme elması işçiliğin maliyetini kurtarmadığı için tarlada kaldı” dedi.
Elmanın fiyatı düşerken maliyetler arttı
Gübre, mazot, ilaç ve işçilik başta olmak üzere üretimin tüm temel girdilerinde ciddi artış yaşandığını ifade eden Aymaz, buna karşılık elma fiyatlarının üreticinin beklentisini karşılamadığını söyledi.
Geçen yıl yaklaşık 40 liradan satılan elmanın bu yıl 20-25 lira seviyelerinde kaldığını belirten Aymaz, ıskarta elmanın fiyatındaki düşüşe de dikkat çekti.
Aymaz, geçen yıl 11-12 lira seviyesinde olan ıskarta elmanın bu yıl yaklaşık 4 liraya kadar gerilediğini belirterek, maliyetlerin ise yüzde 100 arttığını savundu.
Bu yıl 70-100 ton arasında ürün beklediğini belirten Aymaz, bu miktardaki üretimin maliyetini karşılamanın dahi üretici açısından ciddi bir yük haline geldiğini ifade etti.
Çiftçi artık masrafsız ürüne yöneliyor”
Çivril’de elma bahçelerinin her geçen gün azaldığını dile getiren Aymaz, üreticilerin yüksek maliyetli ürünlerden uzaklaşarak daha düşük maliyetli ürünlere yönelmeye başladığını söyledi.
“Çivril için ekonomik kayıp yılı yaşıyoruz” diyen Aymaz, üreticinin kazanamadığını belirterek, tarımsal üretimde yaşanan fiyat-maliyet makasının giderek büyüdüğünü ifade etti.
Aymaz, marketlerde elmanın 140 liraya kadar çıktığını belirterek, üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkının da sorgulanması gerektiğini söyledi.
Üreticilerin gübre, mazot, ilaç ve işçilik maliyetleri nedeniyle arpa, buğday, kayısı ve şeftali gibi alternatif ürünlere yöneldiğini belirten Aymaz, elma üretiminin sürdürülebilirliği konusunda endişelerini dile getirdi.
Elma ile üzüm neredeyse aynı sorunlar ile karşı karşıya
Çivril’de elma üreticisinin yaşadığı sorunlar, Manisa’nın tarım ekonomisinde önemli bir yere sahip olan üzüm üreticilerinin gündemiyle de benzerlik taşıyor.
Özellikle Manisa’da üzüm üreticileri de son dönemde sofralık ve ıskarta üzüm fiyatlarının üretim maliyetleri karşısında yetersiz kalmasından yakınıyor. Ürün fiyatlarında beklenen artışın gerçekleşmemesine karşın gübre, mazot, zirai ilaç ve işçilik gibi temel giderlerin yükselmesi, üzüm üreticisinin de kâr marjını ciddi şekilde daraltıyor.
Çivril’de elma üreticisinin “ürün fiyatı düşüyor, maliyet artıyor” şeklinde özetlediği sorun, Manisa’nın üzüm üretim merkezlerinde de benzer bir tartışmayı beraberinde getiriyor.
Üreticinin emeğinin karşılığını alamaması halinde yüksek maliyetli tarımsal ürünlerden uzaklaşarak daha düşük maliyetli ürünlere yönelmesi ise yalnızca çiftçinin gelirini değil, bölgedeki tarımsal üretim desenini de değiştirebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Çivril’de elma bahçelerinin azalmasıyla ilgili yapılan bu değerlendirmeler, Manisa’da üzüm üretiminin geleceği açısından da dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor: Üretim maliyetleri ile ürün fiyatları arasındaki makas açıldıkça, üreticinin bahçesini koruması ve üretimde kalması her geçen gün zorlaşıyor.
