Hazine ve Maliye Bakanlığı; altın ve gümüş gibi birebir fiziki karşılığı muhafaza edilen kıymetli madenlerin, blokzincir ve benzeri dijital sistemler aracılığıyla Borsa'da işlem görebilmesini sağlayan yeni bir düzenlemeyi devreye sokuyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, işlenmemiş kıymetli madenlerin dijitalleştirilerek Borsa İstanbul bünyesinde işlem görmesine ve rafinerilere yönelik denetimlerin artırılmasına ilişkin kapsamlı düzenlemeyi yürürlüğe koydu.
Resmi Gazete’de yayımlanan "Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ" ile fiziki karşılığı bulunan altın ve gümüş gibi işlenmemiş kıymetli madenlerin dijital ortama aktarılması ve borsada işlem görmesine yönelik esaslar netlik kazandı.
Fiziki Madenler Dağıtık Defter Teknolojisiyle Dijitalleşiyor
Yayımlanan yeni karara göre; birebir fiziki karşılığı Darphane veya Borsa nezdinde saklanan, belirli saflık ve ağırlıktaki işlenmemiş kıymetli madenler dijital varlığa dönüştürülebilecek.
Dönüştürme işlemleri merkezi takas kuruluşları tarafından yürütülecek.
Söz konusu dijital varlıkların işlem altyapısında dikkat çeken detaylar ise şöyle sıralandı:
Dağıtık Defter Altyapısı: Dönüştürme süreci, Borsa üyeleri arasında transfere imkan tanıyan dağıtık defter teknolojisi (blockchain vb.) altyapısına sahip sistemler üzerinden gerçekleştirilecek.
Hukuki Statü Belirlendi: Bu varlıklar; sermaye piyasası aracı, bu araçlara bağlı haklar sunan bir kripto varlık ya da kripto varlık platformlarında işlem gören bir varlık olarak nitelendirilmeyecek; "gayri maddi varlık" statüsünde kabul edilecek.
Bakanlık Onayı Şartı: Dijitalleştirilen kıymetli madenlerin Borsa İstanbul'da işlem görebilmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınacak. Düzenleme öncesinde halihazırda dönüştürülmüş olan gayri maddi varlıklar için de aynı onay mekanizması işletilecek.
Uygulama Esasları: Kayıtların tutulması ve sistemin işleyişine dair detaylar, Bakanlığın onayı doğrultusunda Borsa İstanbul tarafından hazırlanan yönetmeliklerle belirlenecek.
Rafinerilere KMTS Zorunluluğu ve Sıkı Denetim
Düzenleme yalnızca dijitalleşmeyi değil, fiziki üretim tarafındaki denetim mekanizmalarını da güçlendiriyor.
Kıymetli Maden Takip Sistemi (KMTS) kapsamında rafinerilere getirilen yeni yükümlülükler ise şu şekilde:
Süreçteki Başvurulara KMTS Şartı: Tebliğin yürürlük tarihi itibarıyla Bakanlığa başvuruda bulunmuş ve değerlendirme süreci devam eden Türkiye'de yerleşik tüzel kişilerin KMTS kapsamında üretim yapması zorunlu hale getirildi.
1 Aylık Başvuru Süresi: Üretim zorunluluğu bulunan rafinerilerin, tebliğin yürürlüğe girmesinden itibaren 1 ay içinde kayıt işlemleri için Darphaneye başvurması gerekiyor.
Stokların Sisteme Kaydı: Kayıt işlemleri Darphane tarafından onaylanan rafineriler, onay tarihini takip eden 1 ay içinde, onay öncesinde üretilmiş ancak henüz satışı yapılmamış tüm standart işlenmemiş ve basılı kıymetli madenleri sisteme kaydetmekle yükümlü olacak.
