Emeklilik için yaş şartını doldurduğu halde prim günü yetersiz kalan vatandaşlar ile birden fazla işte çalışıp tavanı aşan sigortalılara, ödedikleri primleri toplu olarak geri alma imkanı tanınıyor.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatı, emeklilik yaşını doldurmasına rağmen prim günü yetersiz kalan vatandaşlara ödedikleri primleri toplu olarak geri alma imkanı sunuyor.
"Toptan ödeme" uygulaması sayesinde, gerekli şartları taşıyan sigortalılar ve birden fazla işyerinde çalışıp tavanı aşanlar ödedikleri primleri iade alabiliyor.
Toplu Prim İadesi İçin 3 Temel Şart
SGK’dan ödediği primleri toplu olarak talep etmek isteyen sigortalıların şu koşulları sağlaması gerekiyor:
-Emeklilik için belirlenen yaş sınırını tamamlamış olmak,
-Mevcut prim gün sayısıyla emekli aylığı almaya hak kazanamamak,
-Aktif çalışma hayatını sonlandırmak (4A/SSK'lılar için işten ayrılmak, 4B/Bağ-Kur'lular için iş yerini kapatmak veya devretmek).
SSK ve Bağ-Kur İadesinde Kapsam Farklı
Toptan ödeme sürecinde ödenen tüm primler geri alınamıyor. İade tutarı sigortalılık statüsüne göre değişiklik gösteriyor:
4A (SSK) Sigortalıları: Yalnızca işçi payından kesilen %9 oranındaki uzun vadeli sigorta primlerini geri alabiliyor. İşveren payı iade edilmiyor.
4B (Bağ-Kur) Sigortalıları: Uzun vadeli sigorta kolları için yatırılan primlerin tamamını geri alabiliyor.
Kapsam Dışı Primler: Genel Sağlık Sigortası (GSS), işsizlik sigortası ile iş kazası ve meslek hastalığı primleri toptan ödeme kapsamına girmiyor.
Çift Maaşlı Çalışanlara Tavan İadesi
Aynı ay içerisinde birden fazla işverene bağlı olarak çalışan kişilerin toplam kazancı prime esas kazanç üst sınırını (tavanı) aşarsa, tavanı aşan tutar üzerinden kesilen %14'lük işçi payı başvurulması halinde sigortalıya nakit olarak iade ediliyor.
"Başvuru Yapmadan Önce Borçlanma İmkânlarını İnceleyin"
Uzmanlar, toptan ödeme talebinde bulunmadan önce dikkatli olunması gerektiği konusunda uyardı.
Prim iadesi alındığında SGK’daki geçmiş haklar sıfırlanıyor. Bu nedenle başvuru yapmadan önce doğum borçlanması, askerlik borçlanması veya ihya gibi yollarla eksik prim günlerinin tamamlanıp tamamlanamayacağının mutlaka değerlendirilmesi gerekiyor.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan toptan prim iadelerinde ödemelerin niteliği ve geri alınıp alınamayacağı, sigorta türüne ve kesintinin yapıldığı statüye göre farklılık göstermektedir.
4A (SSK) kapsamındaki sigortalılar için süreç kısmi iade şeklinde ilerler ve yalnızca uzun vadeli sigorta primlerinin %9'luk işçi payı geri ödenir. 4B (Bağ-Kur) sigortalılarında ise durum daha kapsamlı olup, uzun vadeli sigorta primlerinin tamamı iade edilir.
Öte yandan sağlık hizmetleri sunumunu kapsayan Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri ile sistem gereği kapsam dışında tutulan İşsizlik Sigortası primleri iade edilmeyen kesintiler arasında yer alır.
Aynı şekilde kısa vadeli sigorta kolu niteliğindeki İş Kazası ve Meslek Hastalığı primleri de geri ödenmez.
Son olarak, birden fazla işyerinde çalışıp prime esas kazanç tavanını aşan kişilerin tavanı aşan tutar üzerinden ödediği %14'lük işçi payı primleri talep edilmesi halinde tamamen iade edilir.
