Sebze ve meyvenin tarladan tüketiciye ulaşana kadar geçtiği tedarik zincirinde yeni düzenlemeler gündemde. Hal Yasası taslağıyla üreticinin pazara erişiminin güçlendirilmesi, üretici örgütlerinin desteklenmesi ve sektörde daha şeffaf bir ticaret yapısının oluşturulması hedefleniyor.
Taslağın öne çıkan düzenlemelerinden biri, zincir marketlerin satışa sundukları sebze ve meyvenin belirli bir bölümünü doğrudan üreticiden ya da üretici örgütlerinden satın alması. Buna göre büyük marketlerin ürünlerinin yüzde 20’sini doğrudan üreticiden temin etmesi zorunluluğunun getirilmesi planlanıyor.
ÜRETİCİDEN DOĞRUDAN ALIM GÜNDEMDE
Türkiye Halciler Federasyonu (TÜRKHAL) Başkanı Yüksel Tavşan, taslakta üreticiyi korumaya yönelik hükümlerin bulunmasını olumlu değerlendirdi.
Düzenlemenin belirli kriterler çerçevesinde uygulanması halinde sektöre katkı sağlayabileceğini belirten Tavşan, büyük marketlerin doğrudan alım yükümlülüğünün faydalı olabileceğine dikkat çekti.
Üreticinin tarımsal ticaret zincirindeki önemini vurgulayan Tavşan, üreticilerin korunmasının sektörün sürdürülebilirliği açısından gerekli olduğunu ifade etti. Taslağın, üreticilerin yanı sıra üretici birlikleri ve kooperatiflerin de pazardaki konumunu güçlendirmeyi amaçladığı belirtiliyor.
ÜRETİCİ BİRLİKLERİNE DESTEK PLANLANIYOR
Taslakta üreticilere yönelik desteklerin yalnızca ürün satışını kapsamadığı, kira, depolama, nakliye ve vergi alanlarında da çeşitli kolaylıkların gündeme geldiği aktarılıyor.
Yüksel Tavşan’ın açıklamalarına göre, üretici birliklerinin hal benzeri tesisler kurması durumunda arazi tahsisi ve maddi destek sağlanmasına yönelik düzenlemeler de bulunuyor. Bu adımların, üreticilerin pazara erişimini kolaylaştırması ve örgütlü üretimin güçlendirilmesi açısından önem taşıdığı değerlendiriliyor.
KAYIT DIŞI TİCARETE KARŞI DENETİM VURGUSU
Sebze ve meyve ticaretinde kayıt dışılığın önemli sorunlardan biri olduğuna işaret eden Tavşan, yeni düzenlemeyle bu alandaki denetimlerin artırılmasının hedeflendiğini belirtti.
Taslakta, hal dışında gerçekleştirilen ticari faaliyetlerin de kayıt ve teminat sistemi çerçevesinde daha sıkı takip edilmesine yönelik hükümler yer alıyor. Böylece ticari işlemlerin kayıt altına alınması, piyasanın daha şeffaf hale getirilmesi ve üreticilerin mağduriyetine neden olabilecek uygulamaların azaltılması amaçlanıyor.
FİYATLARA ETKİSİ MERAK EDİLİYOR
Düzenlemenin üretici ile tüketici arasındaki ticaret zincirine nasıl yansıyacağı da merak konusu. Ancak sebze ve meyve fiyatlarının yalnızca aracı sayısıyla açıklanamayacağına dikkat çekiliyor.
Üreticiden doğrudan alımın yaygınlaşması ve kayıt dışılığın azaltılması, ticaretin işleyişinde değişiklik yaratabilecek adımlar arasında gösteriliyor. Buna karşın yeni düzenlemenin tüketici fiyatlarını düşürüp düşürmeyeceği; uygulama esasları, üretim maliyetleri, nakliye, depolama ve piyasa koşulları gibi birçok etkene bağlı olacak.
