Anadolu’nun sokaklarında yürürken burnunuza çarpan o enfes koku yalnızca hamurun kızarma kokusu değildir; çocukluğun, bayram sevincinin ve komşuluğun en saf hâlidir. Ege’nin asma ve zeytin ağaçlarıyla çevrili, rüzgârlı sokaklarında pişi, sıradan bir hamur işinden çok öte, adeta bir mutluluk elçisidir.
Daha takvimler bayramı göstermeden, arefe gününün o telaşlı ama bir o kadar huzurlu atmosferi sarardı evi. Sabahın erken saatlerinden yükselen taze hamur kokusu, bayramın yaklaştığının en somut habercisiydi. Annelerimizin, anneannelerimizin ellerinde şekillenen o kabarık pişiler tepsilere dizilir, özenle komşulara dağıtılırdı. Kapı çalındığında uzatılan o sıcak tabak, sadece bir ikram değil, “Biz bir aileyiz, bu sevinci beraber paylaşıyoruz.” demenin en tatlı yolu idi. O günlerde komşulardan gelen çeşit çeşit pişilerle dolup taşardı evlerimiz. Öyle mutlu olurduk ki sanki iki bayramı birden yaşardık.
Zaman akıp gitti; sokaklar, ilişkiler ve yaşam biçimimiz değişti. Bugün 20-30 yıl öncesi kadar yaygın olmasa da bu güzel gelenek hâlâ bir şekilde nefes alıyor. Öyle ki bu inceliği unutmuş yeni nesil komşulara pişi götürdüğünüzde gözlerindeki o şaşkınlık ve tebessüm, geleneğin ne kadar kıymetli olduğunu bize yeniden hatırlatıyor.
Şimdilerde pişi yemek için artık ne arefe günlerini beklemek gerekiyor ne de kandil gecelerini... Şehrin en şık kahvaltı salonlarında masaları, pastane ve simitçilerde tezgâhları süslüyor bu lezzet. Her an ulaşılabilir olması elbette güzel; dilediğimiz zaman bu tada erişebiliyoruz. Fakat insan, o eski arefe gecelerinin ruhunu, komşuların sokaklardaki pişi dağıtma telaşını ve o dayanışma atmosferini özlüyor. Çünkü o atmosfer, en az pişinin lezzeti kadar ısıtıyordu içimizi.
İnsanın ömründe bazı anlar vardır ki aradan yıllar geçse de akıllardan hiç çıkmaz. Ne zaman bir sokak başından yükselen kızarmış hamur kokusu duyulsa ya da fırın tezgâhında altın sarısı bir pişi görsem, o eski, kaygısız ve sıcak günler gelir aklıma.
Ne mutlu bu güzel kültürü inatla, sevgiyle ve gayretle devam ettirenlere... Çünkü unutmayalım ki pişiyi lezzetli kılan sadece un, su ve maya değil; onu paylaşan insan kalbidir.
